Ana Sayfa   |   Grntl Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Aratrmalar   |  lmi YAZILAR   |  Aile Eitim Yazlar   |  ocuk Eitimi Yazlar   |  Yazarlar  |  letiim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayat (s.a.v)

nsan Tanmak (Radyo)

Tv Programlar

Seminer ve Konferans

Ksa Dersler

zel Konular

Fkhi Konular

Aile Eitim Seminerleri

Foto Galeri

yelik Girii

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz yelik
Şifremi Unuttum

Gncel Videolar

Eitimcilere ZEL
Gazze Duas
Genlerle letiim (Gn- Reitpaa​)
Uyumlu Evlilik Yntemi (Bulgurlu)

Namaz Vakitleri

Saya

Sayac
Tekil (Bugn) 7875
Toplam 14742633
En Fazla 20355
Ortalama 2584
ye Says 1173
Bugn ye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

NEFS LE MÜCADELE

CHAD-I EKBER

Cihat, insanla slam arasndaki engelleri kaldrmaya ynelik her trl aba ve gayretin addr. Bu abann da dnk ve bakalarn muhatap alan kk cihat, ie dnk insann z nefsine ynelik olan ise byk cihat olarak anlr.
04/01/2018

Sava ve ehitlie varan bir mücadele ve mücahedenin küçük cihat olarak deerlendirilmesi, nefisle cihadn ise cihad- ekber/en büyük cenk olarak görülmesi ilk nazarda insana ters gibi görünebilir. Birinde sonu ölümle bitecek ehitlie varan bir cenk, dierinde ise insann kendi kendisiyle uramas; yani riyazat ve mücahedeyle nefsini slaha çalmas söz konusudur. Nasl olur da sonu ölüm ve ehitlie varan bir cihat küçük, nefisle cihat ise büyük olarak anlabilir?

Büyük cihat olarak anlan nefis ile mücahedenin dierinden üstünlüü hem niyette, hem de zorluundadr. Küçük cihadn gayesi ve bunda kulun niyeti, Hakk’a vuslat ve cemal-i ilahîyi müahededir. Bir baka ifadeyle küçük cihadn gayesi ehitlik, büyük cihadn gayesi ise sddklktr. Yani Hz. Ebu Bekir gibi sadk ve samimi bir mümin olmaktr. Kur’an’n diliyle sddklk, ehitlikten üstündür. Nitekim Allah Teala: “Kim Allah’a ve Rasule itaat ederse ite onlar Allah’n kendilerine nimet verdii peygamberler, sddklar, ehitler ve salihlerle beraberdir. Onlar ne güzel arkadatr.” (Nisa, 4/69.) buyurarak sddkl ehitlikten önce zikretmitir. Ayetten, ahirette en yüksek derecenin peygamberlere, ardndan sddklar ile ehit ve salihlere ait olduu anlalmaktadr.

Küçük cihat, kâfirlerle yaplan cenk, mücahede ve muharebedir. D âlemin temizlenmesine ve slahna yöneliktir. Büyük cihat ise bâtn slah etmeye yöneliktir. Bâtn/iç âlemin slah, zahir/d âlemin slahndan daha güç bir itir. Zahirde görülen bir kâfirin nefsini öldürmek, bedenini ortadan kaldrmak kolaydr. Ama insann bâtnnda bulunan ve sürekli kötülüü emreden nefisle (Yusuf, 12/53.) cenk etmek ve onu yenmek kolay deildir. Bu ancak Allah’n yardmyla sdk klc ile olabilecek bir itir.

Mücahit, ehadet mertebesine ulanca her türlü yorgunluktan kurtulur; Hakk katnda diri olarak rzklandrlmaya hak kazanr. (bkz. Âl-i mran, 3/169.) Ama sdk ehli, nefislerini sdk klcyla günde bin kere öldürse, o nefis yine her defasnda bir baka ekilde dirilir ve insana tuzak kurmaya devam eder. Bu yüzden nefis ile cihat eden cenk ehli, göz açp kapayncaya kadar bile olsa nefis ile mücadeleye ara vermez. Nitekim Allah Rasulü’nün u duas bunun en güzel ifâdesidir: “Ey Allah’m, göz açp kapayncaya kadar, hatta ondan daha ksa bir süre beni nefsime brakma!” (Ebu Da vud, Edeb, 100-101.)

Nefsin tuzandan emin olmak mümkün deildir. Nefis, Hakk’n imtihan tuzann sureti olduundandr ki nefislerine zulmeden, kendi kendine kyan kimseler hariç, kimse onun tuzandan emin olamaz. Cihad- ekber saylan nefis ile cenk, zordur; fakat baarl olunduunda insann gönlündeki efkat ve merhameti artrr. Bu yüzden böylelerinden kimse zarar görmez.

Allah Rasulü’nün bir sava sonras söyledii rivâyet edilen: “imdi küçük cihattan büyük cihada nefis ile cenge dönüyoruz!” (bkz. Süyûtî, II, 73; Münâvî, Feyzü’l-kadîr erhu’l-câmii’s-saîr, Beyrut 1994, III, 141/2873; Ali el-Müttakî, IV, 430/11260.) sözü dikkat çekicidir. O, baka hadislerinde de nefis ile cihadn önemi konusunda öyle buyurmutur: “Mücahit, nefsine kar cihat eden kimsedir.” (Tirmizi, Fedâilü’l-Cihâd, 2/1621; bn Hanbel, VI, 20.) “Akll, nefsine hâkim olup onu hesaba çekerek ölüm ötesi için çalan, ahmak ise nefsinin hevasna tabi olduu hâlde bu durumundan hayr umandr.” (Tirmizi, Kyâmet, 25/2459; bn Mâce, Zühd, 31.)

Allah Rasulü: “Dümanlarn en korkuncu senin iki yann arasnda/ içinde bulunan nefsindir.” (Kefü’l-hafâ, I, 143 (Beyhakî’den).) buyurur. Nefis, kar koyma açsndan dümanlarn en kuvvetlisi, kararllk yönünden en güçlüsüdür. Nefisle cihadn “ekber” oluu sonuçta nefsi Hakk’a teslim etmeyi amaçlamasndan dolaydr.

Nefis ile cengin en büyük cihat saylmasnn sebebi, nefsin sürekli tuzaklar kuran ve insan kötülüe çaran özelliidir. nsan nefsinin sürekli kötülüe çaran heva sfatlar pek çoktur. Genelde kabul edilen yaygn görüe göre onlar yedidir: Kibir/büyüklük taslama, uçup / kendini beenme, riya/gösteri, gadap / öfke, haset/kskançlk, mal sevgisi ve makam tutkusudur. Bu yedi nefsani sfattan her biri baa çklmas çok zor özelliklerdir. Bunlarla her an diri bir gönül ve uyank bir zihinle mücadele gerekir. En küçük ihmal ve gaflet insan perian edebilir. Nefsin bu vasflarnda baarya erenler büyük cihadn muzafferleri saylrlar.

Nefis ile mücadele bir eitim iidir. Hem de maneviyat eitimi. Maneviyat eitiminde iyi model ve rehberin varl eitim sürecindeki aray ve adm adm kemale yaklamann en önemli ilk merhalesidir. Ancak manevi eitimde olgunlama süreci hemen akamdan sabaha olacak bir husus deildir. Çünkü nefis ile mücadeledeki bu süreçte insann safha safha kulluk; Allah’a ibadet ve taat ile kemal aray içerisinde bulunmas gerekir. Nitekim Ziya Paa der ki:

Gör zâhidi kim sâhib-i irâd olaym der

Dün mektebe vard bugün üstâd olaym der.

Dün mektebe giden, bugün üstat olaym demeye kalkarsa eksik olur. Dolaysyla insann önce bir nefis mücahedesinden geçmesi gerekir. Çile çekmek, dert sahibi olmak insan nefis ile mücadeleye hazrlayan önemli özelliklerdendir. Çilesiz, dertsiz bir insann kemal sahibi olmas mümkün deildir. Derler ki deniz sahillerindeki beyaz çakl talar aslnda kayalardan kopmu sivri kaya parçalardr. Ama dalgalar tarafndan dövüle dövüle o kaya parçalarnn hiçbir sivrilii kalmam; âdeta cilalanm gibi olmulardr. Talarn görüntülerindeki güzellik dalgalar tarafndan dövülerek çektikleri çileler sayesinde olumutur. nsan da ne kadar çok çile çeker ve zorluklar aarsa o kadar iyilie, güzellie ve kemâle kanat açar ve en büyük cengi kazanr. Hiç çilesi, dert ve sknts olmayan ve hiçbir imtihandan geçmeyen insanda kemal aranmaz. Nitekim altnn en deerlisi kuyumcunun elinde çekiçle dövüle dövüle güzel bir ekle girenidir.

Nefis ile mücadelede kendinin farknda olmak; yani can bilmek önem arz etmektedir. Çünkü insann kendini tanmas, varoluundan beri ilgi duyduu bir alandr. Nitekim: “Kendini bilen Rabb’ini bilir.” sözü bu anlayn temel mantdr. Kur’an’n ilk inen ayetlerinde Allah Teala: “Yaratan Rabbinin adyla oku. O, insan alaktan (aslp tutunan zigottan) yaratmtr.” (Alak, 96/1-2.) buyurarak insana kendisine bakmasn ve varolu sürecini izleyerek kendisini tanmasn emretmektedir. nsann içindeki cann farkna varmas, nefis ile mücadelenin basamaklarndandr.

Kendini bilmek, can bilmek; insann nefsini, kendini tanmas, kabiliyet ve zaaflarnn farknda olmasdr. Kabiliyetlerini ortaya çkarp gelitirmesi, zaaflarn slah ile eitmesidir. Nefsini bilen, tanyan ve koruyan Hakk’a varr ve cihad- ekbere erer.

 

Prof. Dr. H. Kâmil YILMAZ / ARALIK 2017 DYANET AYLIK DERG

 

Bu yaz 8978 defa okunmutur...

Yorum Ekle

Yazdr

YORUM LSTES

KATEGORDEK DER HABERLER

n

27/11/2023 - 09:29 MAN VE SAMMYET

n

08/08/2022 - 10:21 SLAM’IN ASL KAYNAKLARINI DORU ANLAMANIN YÖNTEM ÜZERNE

n

04/10/2021 - 11:28 KÖTÜLÜKLERDEN ALIKOYAN NAMAZ HANG NAMAZDIR?

n

24/05/2021 - 03:53 GERÇEK KIYMET ÖLÇÜSÜ:  SALH VE BAK AMEL

n

05/04/2021 - 08:34 FELSEFENN ÇALDII NSANLAR

n

08/03/2021 - 11:02 TEVHDDEN HDAYETE  NEBEV RSALET

n

12/01/2021 - 11:25 TE TOPLUMUMUZUN HÂL BU

n

06/10/2020 - 02:15 PEYGAMBER EFENDMZN HCRET YOLCULUU

n

06/10/2020 - 11:27 EHTLER ÖLMEZ!

n

31/08/2020 - 04:09 SONUÇLARI TBARIYLA STFAR VE TÖVBE / Dr. Abdülkadir ERKUT

n

06/07/2020 - 09:49 GENÇLK NEREYE GDYOR? / Abdülhamit Kahraman

n

25/06/2020 - 10:51 MD TAM ZAMANI / Abdülhamit Kahraman

n

18/05/2020 - 12:33 CÂMLER KAPATILDI  CUMALAR KALDIRILDI AMA.. / Abdülhamit Kahraman

n

23/04/2020 - 04:29 RAMAZANDA HAYATIN VE ÖLÜMÜN MUHASEBESN YAPMAK / Dr. Muhlis AKAR 

n

23/04/2020 - 02:47 EHR- RAMAZAN VE SORUMLULUK BLNC / Prof. Dr. Ramazan ALTINTA

n

06/04/2020 - 10:26 HER HÂLMZE ÜKREDEBLMEK / Dr. Lamia LEVENT ABUL

n

30/03/2020 - 10:30 KULLUUN EN GÜZEL KIVAMI: HSAN / Prof. Dr. Safi ARPAGU

n

16/12/2019 - 10:13 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) DÖNEMNDE LM / Prof. Dr. akir GÖZÜTOK

n

30/08/2019 - 10:56 HARAMDAN HELALE HCRET ETMEK

n

29/08/2019 - 02:59 ZKR: KALPLER DRLTEN KSR

n

17/12/2018 - 01:05 ALLAH’A YÖNEL BLNCN TAZELEME: TÖVBE

n

17/12/2018 - 12:56 MANEV ARINMA: TÖVBE

n

19/11/2018 - 10:47 nanc kuanan gençler

n

19/11/2018 - 10:42 Hz. Peygamberi Gençlere Anlatabilmek

n

17/10/2018 - 03:38 Mescitlerde Namaz Klmak ve Takva Sahibi mam Olmak

n

30/03/2018 - 12:31 DEZM VE ATEZM BESLEYEN ÖNEML BR FAKTÖR BADETSZL

n

29/03/2018 - 12:11 MÜSLÜMANLARIN LK KIBLES MESCD- AKSA VE MÜBAREK EHR KUDÜS

n

04/01/2018 - 10:52 NEFS LE MÜCADELE CHAD-I EKBER

n

03/01/2018 - 11:14 DNÎ TEBLDE DL VE ÜSLUP NASIL OLMALIDIR?

n

14/11/2017 - 11:22 HZ. PEYGAMBER’ GÜNÜMÜZ NSANINA DORU ANLATMAK

n

02/10/2017 - 04:02 NSAN ONURU VE ALLAH’A KULLUK

n

02/10/2017 - 03:31 ASIL DN AIRI YORUM

n

02/10/2017 - 03:08 DN GÜVENL BALAMINDA DNN DORU ANLAILMASI VE YORUMLANMASI

n

19/08/2017 - 09:04 Kurban ya da Bandan Serçe Geçen Bir Çocuktur  SMAL

n

12/07/2017 - 10:42 NSANLIA KARI EN BÜYÜK GÜNAH:  FTNE

n

13/06/2017 - 12:14 RAMAZAN MEKTEB

n

13/06/2017 - 12:07 EMANET AHLAKI

n

13/06/2017 - 11:59 RAMAZAN MEDENYET

n

19/04/2017 - 03:16 HZ. PEYGAMBER VE GÜVEN TOPLUMU: DARU'S-SELAM

n

28/03/2017 - 02:41 SANAL DÜNYA VE  DEEN MAHREMYET

n

17/02/2017 - 03:17 PARALEL DNLER KMLER SEVER

n

17/02/2017 - 12:40 “HADS LM”NN SLÂMÎ LMLER ARASINDAK YER

n

13/02/2017 - 12:17 KALPLERNDE MARAZ BULUNANLAR: MÜNAFIKLAR

n

01/02/2017 - 11:12 TEFRKAYA DÜENLER GB OLMAYIN

n

29/12/2016 - 10:25 BR GÜVEN ABDES:  Muhammedü’l-Emin

n

19/12/2016 - 04:10 Fitne ve Fesadn Baka Bir Versiyonu: FTRA VE SUÇLAMA

n

18/10/2016 - 11:53 Bir Mektep Olarak CAM

n

26/09/2016 - 11:04 Peygambersiz slam Söylemi

n

22/09/2016 - 12:08 VCDANIMIZIN "Selfie"SN ÇEKEBLR MYZ ?

n

21/09/2016 - 02:57 Bo Vakit mi Dediniz?

n

10/08/2016 - 01:00 RASULULLAH (S.A.S.) BÖYLE BUYURDU

n

10/08/2016 - 12:44 Narsisistik Kiilik

n

14/06/2016 - 11:32 Ramazanda Gönülden Tevhidi Yaamak

n

06/06/2016 - 02:55 Kur’an kliminde yiliklerle Dinamik Bir Hayat nas

n

02/06/2016 - 04:44 Ramazan ve iYiLiK

n

02/05/2016 - 12:25 HZ. PEYGAMBER’N MESAJINI DORU ANLAMAK

n

08/04/2016 - 03:14 Younlam badet Mevsimi: “Üç Aylar”

n

24/03/2016 - 10:35 DUANIZ OLMASA

n

24/03/2016 - 10:31 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

01/02/2016 - 11:48 ZÂLME HAKKI SÖYLEMEK

n

19/01/2016 - 04:35 ZOR ZAMANDA Müslüman Olmak

n

18/01/2016 - 02:04 Huzurda Huu ile Durmak

n

18/01/2016 - 01:22 Aln Secdeye Varan Simalar

n

14/12/2015 - 11:41 HZ. AL (Ö: 40/660)’NN KUR’AN-I KERM ANLAYII

n

01/12/2015 - 02:21 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

26/11/2015 - 02:10 Namaz: Divan- lahîde Durup Tevhide Ermektir

n

19/11/2015 - 03:13 Kur’an ve Sünnet Perspektifinden Bilgi AHlAKI

n

19/11/2015 - 03:11 lim, Marifet ve Hikmet likisi

n

22/10/2015 - 12:39 Söz mü Sükût mu?

n

09/10/2015 - 02:23 Haccn Evrensel Boyutu

n

07/09/2015 - 04:20   KURBAN

n

07/09/2015 - 04:14 Mescitler Arasnda Mescid-i Aksa’ya Dair

n

06/07/2015 - 12:25 SADAKA- FITIR

n

06/07/2015 - 12:23 TERAVH NAMAZI

n

23/06/2015 - 03:48 eytann Telkini VESVESE

n

19/06/2015 - 04:50 RAMAZAN

n

15/06/2015 - 06:11 Kardelik ve Dostlua Açlan Pencere SELAM

n

15/06/2015 - 03:24 Vücutta Dolaan Sinsi Düman: eytan

n

12/06/2015 - 03:38 nsann Temel Bir Zaaf

n

12/06/2015 - 03:07 Mültecilere Hicret Yurdu            ya da Muhacire Ensar Olmak

n

06/05/2015 - 02:27 DERN BR MUHALEFET

n

27/04/2015 - 12:31 Merhameti Kuanmak

n

27/04/2015 - 12:30 iddet Karsnda rahmet Peygamberi 

n

17/01/2015 - 04:13 HADSLERN DORU ANLAILMASINDA VE YORUMLANMASINDA TAKP EDLECEK YÖNTEM

n

23/12/2014 - 04:13 Müslümann Varlkla mtihan

n

23/12/2014 - 04:12 slami Bakla Varlk ve Servet Algmz

n

16/12/2014 - 02:50 SÜNNET VAHY LKS

n

27/10/2014 - 03:06 Sabr-Sâbir

n

24/10/2014 - 04:08 Hz. Peygamber ve Genç Sahabiler

n

24/10/2014 - 03:59 Okunmas Gerekenler (12)

n

24/10/2014 - 03:53 slam’n Gençlik Tasavvuru

n

04/07/2014 - 03:29 BORÇ ve KARZ-I HASEN

n

30/06/2014 - 04:46 Ramazan klimi ve Helal Kazanç Bilinci

n

09/06/2014 - 11:33 ATÂLET TATL ZANNETMEK

n

05/05/2014 - 02:42 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’N ADÂLET ANLAYII

n

09/04/2014 - 02:07 BR YÖNETC OLARAK RASULULLAH

n

21/03/2014 - 04:40 Allah’n Korumasn Hak Etmenin Yolu: Sabah Namaz

n

10/02/2014 - 02:47 Deerini Bilemediimiz ki Esiz Nimet: Salk ve Bo Zaman

n

04/10/2013 - 05:02 “Hakikat”in Nihai Temsilcisi:  Hz. Muhammed (s.a.s.) 

n

22/07/2013 - 03:39 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi
 

Site i Arama

16 Cemziye'l-Evvel 1445 |  29.11.2023

Bir Ayet

"phesiz Allah yapacanz her hayr bilir."

( Bakara sresi - 215)

Bir Hadis

bni mer (r.a)dan rivayet edildiine gre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem yle buyurdu:

Bir mslmann, gnah ilemesi emredilmedii srece, sevdii veya sevmedii btn konularda devleti yneten kimseye itaat etmesi arttr. Bir gnah ilemesi emredildii zaman ise kimseyi dinleyip itaat etmez.



Buhr, Ahkm 4, Cihd 108; Mslim, mre 38. Ayrca bk. Eb Dvd, Cihd 87; Tirmiz, Cihd 29; Nes, Beyat 34; bni Mce, Cihd 40

Bir Dua

"Rabbim, bana katndan tertemiz bir soy armaan et. Dorusu Sen, dualar iitensin"

Hz Zekeriyenn Duas (Al-i mran suresi 38)

Hikmetli Sz

Ayn dili konuan deil ayn duygular paylaanlar anlaabilir.

(Mevlana)

Canl yayn

slam Ansiklopedisi

  Tasarm : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com