Ana Sayfa   |   Görüntülü Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Araştırmaları   |  İlmi YAZILAR   |  Aile Eğitim Yazıları   |  Çocuk Eğitimi Yazıları   |  Yazarlar  |  İletişim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayatı (s.a.v)

İnsanı Tanımak (Radyo)

Tv Programları

Seminer ve Konferans

Kısa Dersler

Özel Konular

Fıkhi Konular

Aile Eğitim Seminerleri

Foto Galeri

Üyelik Girişi

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz Üyelik
Şifremi Unuttum

Güncel Videolar

Eğitimcilere ÖZEL
Gazze Duası
Gençlerle İletişim (Günışığı- Reşitpaşa​)
Uyumlu Evlilik Yöntemi (Bulgurlu)
İmanın Anlamı ve Aşamaları (İkitelli / M.Akif)

Namaz Vakitleri

Sayaç

Sayac
Tekil (Bugün) 2506
Toplam 11198317
En Fazla 16179
Ortalama 2342
Üye Sayısı 1154
Bugün Üye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

İNSAN ONURU VE

ALLAH’A KULLUK

Yaratılmışlar arasında yaratılış ve misyon farkındalığı ve onuruna sahip olan insan, yalnız Allah’a ve O’ndan gelenlere inanmak ve kulluğunun manevi hazzına ermek, nefsini terbiye etmek, rıza ve hakikate ermek yolunda ihlaslı mücadele etmek suretiyle insanlık onurunu taçlandırabilir.
02/10/2017

İslam inancına göre varlık alanında insan, yaratılış şekli, gayesi ve misyonu itibarıyla mükemmeli ve en güzeli temsil etmektedir. Yaratıcı Kudret’in ifadesiyle ilahî tekliflere muhatap ve her şey kendisi için yaratılmış olan mükerrem varlık insanın yaratılış gayesi, Allah’ın (c.c.) varlık ve kudretinin delillerini görme, anlama temeline dayalı yalnız O’na yönelik ve O’nun rızası için yapılan ubudiyettir. Bu bilinçle insan, Yaratıcı Kudret karşısında: “Sen Hâlıksın, ben mahlukum.” diyerek yeryüzünde yalnız O’na kul olma, yalnız O’na teslim olma ve yalnız O’ndan yardım isteme üstünlüğüne, Allah ve rızası dışındaki şeylerden uzaklaşıp özgür olma bahtiyarlığına erecektir. İnsan, ancak bu hâliyle Allah adına tasarruf etme yükümlülüğü taşıyan, akıl ve idrakiyle doğru düşünerek hayatını anlamlandıran, hayatından lezzet alan, en şerefli (onurlu) ve en saygın varlıktır.

Yaratılmışlar arasında yaratılış ve misyon farkındalığı ve onuruna sahip olan insan, yalnız Allah’a ve O’ndan gelenlere inanmak ve kulluğunun manevi hazzına ermek, nefsini terbiye etmek, rıza ve hakikate ermek yolunda ihlaslı mücadele etmek suretiyle insanlık onurunu taçlandırabilir. Tabii ki böyle bir durum,  iman eri hakiki ve bilinçli bir mümin için erişilebilecek mevkilerin en yükseği,  onursal gayretlerin de en güzeli olur.  Allah’a kul olma yolunda mücadele veren insandan sadır olan böyle bir gayret, netice itibarıyla onu hem Allah katında yükseltir, hem de insanlar arasında kendisinden beklenen insanca ve medenice yaşamaya muvaffak eder. 

Yüce Allah’ın, ilahî hitabına muhatap aldığı insan,  Kur’an-ı Kerim’de “insan”, “ins” ve “ünâs” şekillerinde 89 ayette geçmektedir. (Abdülbâki, Muhammed Fuâd, el-Mu’cemü’l-müfehres li-elfâzı’l-Kur’âni’l-Kerîm, Çağrı Yayınları, İstanbul, ts., s. 93-94.) Konunun diğer anahtar kelimesi “ubudiyyet” (kulluk) kelimesi de, “abd” kökünden kul, köle ve hür insan anlamlarında olup Kur’an-ı Kerim’de “abd”, “âbid” ve “ıbâd” şekillerinde 131 ayette isim olarak; 133 ayette de mazi, müzari, emir ve nehiy şekillerinde fiil olarak; toplam 264 yerde zikredilmektedir.

Kelimenin kökünü teşkil eden “ibadet” ve “ubudiyyet” kavramlarında; kulluk etmek, boyun eğmek ve itaat etmek anlamları mevcuttur. Bunlardan maksat, Allah’ın emirlerini yerine getirmek ve yasaklarından kaçınmaktır. İnsanların ve cinlerin yeğâne yaradılış amacı da ibadet ve Allah’a kulluktur. (Zariyat, 51/56; Fecr, 89/28-29.) Kulluk, bu dünyada yalnız Allah’a karşı yapılıyorsa “abd” kavramı hür insanı anlatmakta; Allah’tan başkasına karşı yapılıyorsa köle insanı anlatmaktadır.

Ubudiyetin kökü olan “abd” kavramı Kur’an’da mümin ve itaatli, asi tüm insanlar için kullanılmasının yanında peygamberler ve özellikle âlemlerin Efendisi Hz. Muhammed için de kullanılmıştır. (İsra, 17/1; Neml, 27/59; Fürkan, 25/1; Fatır, 35/32; Necm, 53/10.) Ayrıca İslam’a ilk giriş kelimeleri olan tevhidin ve şehadetin iki esasından biri de Rasulüllah’ın (s.a.s.) kulluk vasfıdır. Söz konusu kavram, değişik kişiler için kullanılsa da, bunun özellikle Allah’ın emirlerine saygı ile itaat eden, boyun eğen ve onun sevgisini kazanan iman eri mümin kimseler için bir vasıf olduğunu anlamaktayız. Nitekim bazı İslam âlimleri kulluğu şöyle tanımlamaktadır: “Allah ve Rasulünün emirlerini, Allah ve Rasulü emrettiği için, Allah ve Rasulünün emrettiği biçimde münakaşasız, mukabelesiz ve itirazsız yerine getirmedir.” Zira varlıklar içinde mükerrem ve onurlu varlık olan insanın mükellefiyeti kulluktur. Bunun aksine Yaratıcı kudrete itaatten kaçınma, büyüklük taslama ve bunun sonucunda ilahî huzurdan “racîm”, “mez’ûm” ve “medhûr” olarak (Allah’ın rahmetinden kovulmuş ve yerilmiş olarak) aşağılanmış olmak lanetlenmiş varlık olan İblis’in vasfıdır. Kur’an’da; “Ey Rabbim! Öyleyse bana insanların diriltilecekleri zamana kadar mühlet ver.” diyen İblis’in kovulma ve aşağılanma sebebi, Yüce Allah’ı inkâr etmesi veya O’na iman etmemesi değil ubudiyetin zıddı olan itaatsizlik etmesi ve tevazu göstermemesi, Allah kendisine emrettiği halde Hz. Âdem’e secde etmemesi yani Yaratıcı Kudret’in emrine tezellül edip boyun eğmemesi, O’na karşı başkaldırması ve büyüklük taslayarak kâfirlerden (nankörlerden) olmasıdır. (A’raf, 7/11, 13, 18.)

İnsan ve kullukla ilgili birçok ayette insanın yaratılış biçimi ve gayesi ve onun bütün yönleri hakkında (fıtri güzellikleri ve çirkinlikleriyle ilgili) bizzat insanın kendisine bilgi verilmektedir. Diğer bir ifadeyle, insanın her yönüyle ilgili bilim dalları konuları ana hatlarıyla Kur’an’da yer almaktadır. Bir realite olarak Kur’an, insanı ahsen-i takvim üzere (maddi ve manevi bütün güzelliğe sahip) yaratılmış; psikolojik ve sosyal bir varlık olarak görmektedir. En güzel biçimde yarattığı, düzgün yapılı ve endamlı kıldığı insana Yüce Allah, kendi ruhundan üfleyerek onu yüceltmiş ve secde edilmeye değer hâle getirmiştir. Yalnız Allah’a kul olmak, O’nun emirlerini yerine getirmek üzere yaratılmış olduğu için de Yaratıcı Kudret tarafından bütün kâinat onun emrine musahhar kılınmıştır. Allah’a kul olma ve tüm eşyayı kullanabilme donanım ve yetisindeki insan, O’nun adına yeryüzünde yetkili, eşyalar üzerinde yönetim, tasarruf ve hâkimiyeti elinde bulundurma (halife) olma mükerremliğine (onur, şeref ve üstünlüğüne) de mazhar olmuştur. Yüce Allah’ın insanı kendi eliyle yaratıp onu tesviye etmesi, ona kendi ruhundan üflemesi ve yeryüzünde kendine halife seçmesi onun ahsen-i takvim kapsamındaki güzelliklerindendir. Ancak insan bu güzelliğini koruyamadığı takdirde aşağıların en aşağısına indirilme durumundadır. Maddi güzelliğini kaybeden bir insanın yalnız bu sebeple cehenneme girmesi (esfel-i safilinden olması) mümkün olmadığına göre, ayetteki ahsen-i takvim ifadesi daha çok insanın manevi ve ahlaki güzelliğine delâlet etmektedir. Kuşkusuz insanı onurlu ve üstün kılan, mükerremliğe eriştiren şey de insanî özellikleri, kısacası olumlu yanları, aklı ve iradesidir.  

Hilkati ve gayesindeki bu güzellikleri nedeniyle esasen “insan”, sözlükte; izzet, şeref, kuvvet, üstünlük, haysiyet, öz saygı, izzet-i nefis ve itibar anlamlarına gelen ve konunun anahtar kelimesi olan “onur” kavramıyla da özdeş görülmektedir. (Râgıb, el-Müfredât,  s.332333; Türkçe Sözlük, II, 1111, 1380, Türk Dil Kurumu; Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük, s. 556, 868.)

Hiç kuşkusuz insanı onurlu kılan, ödüllendirip yükseklere çıkaran ya da cezalandırıp aşağıların en aşağısına indiren şeyler, insani özellikleri, aklı ve iradesi; kısaca olumlu ve olumsuz nitelikleri ve yönleridir. Ancak genelde saygı, şeref ve üstünlük anlamlarına gelen “onur” kavramının insana nispetle iki yönü bulunmaktadır. Onlardan biri insanın kendisine karşı duyduğu saygı, diğeri de başkalarının gösterdiği saygının dayandığı kişisel değerdir. (Türkçe Sözlük, II, 1111, 1380; Doğan, age. s. 556, 868.)

Kur’an’da vurgulanan “İyi bilin ki sizin Allah yanında en değerli olanınız, O’ndan en çok korkanınızdır…” (Hucurat, 49/13.) ifadesiyle Allah yanında en kerim (en üstün) insan, Allah’tan korkan deruni kontrol sahibi, halk içinde Hâk ile beraber olarak Allah’ın emir ve yasaklarına riayetle nefsini tehlikelerden koruyan ve terbiye eden “takva” sahibi kimsedir. Bu durumda,  onun onur ve şerefi, bir kul olarak günde 40 defa “Yalnız sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz.” (Fatiha, 1/5.) ayetinin temasına uygun şekilde “Allah’ım sen Hâliksın, ben mahlukum; yegâne güç ve kuvvet sahibi olarak itaat edilmeye layık olan ancak sensin; ben ise acizim.” diyerek ve kulluğun hazzına ererek yalnız O’na, Yaratıcı Kudret’e secde etmesidir. Onu ya kâmil ve üstün, ya da şaki ve adi insan yapabilecek olan unsur ise fıtratında mevcut olan sıfatlarını terbiye edip etmemesidir. 

Allah yanında hakiki ve onurlu kimse, sadece Allah’a kul olan onur ve şerefi O’nun emir ve yasaklarına riayette arayan kimsedir. Çünkü o, yalnız mutlak kudret sahibi bir olan Allah’a boyun eğmekte, ancak O’na ibadet etmekte ve O’ndan yardım istemektedir. Nitekim rahmet Peygamberi de Allah’tan kul olmayı dilemekte; dinin esası olan şehadet kelimesinde “abd” vasfı “rasullük” vasfından önde gelmektedir.

 

Doç. Dr. Abdullah YILDIZ / Diyanet Aylık Dergi

 

Bu yazı 1793 defa okunmuştur...

Yorum Ekle

Yazdır

YORUM LİSTESİ

KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER

n

05/04/2021 - 08:34 FELSEFENİN ÇALDIĞI İNSANLAR

n

08/03/2021 - 11:02 TEVHİDDEN HİDAYETE  NEBEVİ RİSALET

n

12/01/2021 - 11:25 İŞTE TOPLUMUMUZUN HÂLİ BU

n

06/10/2020 - 02:15 PEYGAMBER EFENDİMİZİN HİCRET YOLCULUĞU

n

06/10/2020 - 11:27 ŞEHİTLER ÖLMEZ!

n

31/08/2020 - 04:09 SONUÇLARI İTİBARIYLA İSTİĞFAR VE TÖVBE / Dr. Abdülkadir ERKUT

n

06/07/2020 - 09:49 GENÇLİK NEREYE GİDİYOR? / Abdülhamit Kahraman

n

25/06/2020 - 10:51 ŞİMDİ TAM ZAMANI / Abdülhamit Kahraman

n

18/05/2020 - 12:33 CÂMİLER KAPATILDI  CUMALAR KALDIRILDI AMA.. / Abdülhamit Kahraman

n

23/04/2020 - 04:29 RAMAZANDA HAYATIN VE ÖLÜMÜN MUHASEBESİNİ YAPMAK / Dr. Muhlis AKAR 

n

23/04/2020 - 02:47 ŞEHR-İ RAMAZAN VE SORUMLULUK BİLİNCİ / Prof. Dr. Ramazan ALTINTAŞ

n

06/04/2020 - 10:26 HER HÂLİMİZE ŞÜKREDEBİLMEK / Dr. Lamia LEVENT ABUL

n

30/03/2020 - 10:30 KULLUĞUN EN GÜZEL KIVAMI: İHSAN / Prof. Dr. Safi ARPAGUŞ

n

16/12/2019 - 10:13 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) DÖNEMİNDE İLİM / Prof. Dr. Şakir GÖZÜTOK

n

30/08/2019 - 10:56 HARAMDAN HELALE HİCRET ETMEK

n

29/08/2019 - 02:59 ZİKİR: KALPLERİ DİRİLTEN İKSİR

n

17/12/2018 - 01:05 ALLAH’A YÖNELİŞ BİLİNCİNİ TAZELEME: TÖVBE

n

17/12/2018 - 12:56 MANEVİ ARINMA: TÖVBE

n

19/11/2018 - 10:47 İnancı kuşanan gençler

n

19/11/2018 - 10:42 Hz. Peygamberi Gençlere Anlatabilmek

n

17/10/2018 - 03:38 Mescitlerde Namaz Kılmak ve Takva Sahibi İmam Olmak

n

30/03/2018 - 12:31 DEİZMİ VE ATEİZMİ BESLEYEN ÖNEMLİ BİR FAKTÖR İBADETSİZLİ

n

29/03/2018 - 12:11 MÜSLÜMANLARIN İLK KIBLESİ MESCİD-İ AKSA VE MÜBAREK ŞEHİR KUDÜS

n

04/01/2018 - 10:52 NEFİS İLE MÜCADELE CİHAD-I EKBER

n

03/01/2018 - 11:14 DİNÎ TEBLİĞDE DİL VE ÜSLUP NASIL OLMALIDIR?

n

14/11/2017 - 11:22 HZ. PEYGAMBER’İ GÜNÜMÜZ İNSANINA DOĞRU ANLATMAK

n

02/10/2017 - 04:02 İNSAN ONURU VE ALLAH’A KULLUK

n

02/10/2017 - 03:31 ASIL DİN AŞIRI YORUM

n

02/10/2017 - 03:08 DİN GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DİNİN DOĞRU ANLAŞILMASI VE YORUMLANMASI

n

19/08/2017 - 09:04 Kurban ya da Başından Serçe Geçen Bir Çocuktur  İSMAİL

n

12/07/2017 - 10:42 İNSANLIĞA KARŞI EN BÜYÜK GÜNAH:  FİTNE

n

13/06/2017 - 12:14 RAMAZAN MEKTEBİ

n

13/06/2017 - 12:07 EMANET AHLAKI

n

13/06/2017 - 11:59 RAMAZAN MEDENİYETİ

n

19/04/2017 - 03:16 HZ. PEYGAMBER VE GÜVEN TOPLUMU: DARU'S-SELAM

n

28/03/2017 - 02:41 SANAL DÜNYA VE  DEĞİŞEN MAHREMİYET

n

17/02/2017 - 03:17 PARALEL DİNLERİ KİMLER SEVER

n

17/02/2017 - 12:40 “HADİS İLMİ”NİN İSLÂMÎ İLİMLER ARASINDAKİ YERİ

n

13/02/2017 - 12:17 KALPLERİNDE MARAZ BULUNANLAR: MÜNAFIKLAR

n

01/02/2017 - 11:12 TEFRİKAYA DÜŞENLER GİBİ OLMAYIN

n

29/12/2016 - 10:25 BİR GÜVEN ABİDESİ:  Muhammedü’l-Emin

n

19/12/2016 - 04:10 Fitne ve Fesadın Başka Bir Versiyonu: İFTİRA VE SUÇLAMA

n

18/10/2016 - 11:53 Bir Mektep Olarak CAMİ

n

26/09/2016 - 11:04 Peygambersiz İslam Söylemi

n

22/09/2016 - 12:08 VİCDANIMIZIN "Selfie"SİNİ ÇEKEBİLİR MİYİZ ?

n

21/09/2016 - 02:57 Boş Vakit mi Dediniz?

n

10/08/2016 - 01:00 RASULULLAH (S.A.S.) BÖYLE BUYURDU

n

10/08/2016 - 12:44 Narsisistik Kişilik

n

14/06/2016 - 11:32 Ramazanda Gönülden Tevhidi Yaşamak

n

06/06/2016 - 02:55 Kur’an İkliminde İyiliklerle Dinamik Bir Hayat İnşası

n

02/06/2016 - 04:44 Ramazan ve iYiLiK

n

02/05/2016 - 12:25 HZ. PEYGAMBER’İN MESAJINI DOĞRU ANLAMAK

n

08/04/2016 - 03:14 Yoğunlaşmış İbadet Mevsimi: “Üç Aylar”

n

24/03/2016 - 10:35 DUANIZ OLMASA

n

24/03/2016 - 10:31 SAHÂBE’NİN PEYGAMBER SEVGİSİ

n

01/02/2016 - 11:48 ZÂLİME HAKKI SÖYLEMEK

n

19/01/2016 - 04:35 ZOR ZAMANDA Müslüman Olmak

n

18/01/2016 - 02:04 Huzurda Huşu ile Durmak

n

18/01/2016 - 01:22 Alnı Secdeye Varan Simalar

n

14/12/2015 - 11:41 HZ. ALİ (Ö: 40/660)’NİN KUR’AN-I KERİM ANLAYIŞI

n

01/12/2015 - 02:21 SAHÂBE’NİN PEYGAMBER SEVGİSİ

n

26/11/2015 - 02:10 Namaz: Divan-ı İlahîde Durup Tevhide Ermektir

n

19/11/2015 - 03:13 Kur’an ve Sünnet Perspektifinden Bilgi AHlAKI

n

19/11/2015 - 03:11 İlim, Marifet ve Hikmet İlişkisi

n

22/10/2015 - 12:39 Söz mü Sükût mu?

n

09/10/2015 - 02:23 Haccın Evrensel Boyutu

n

07/09/2015 - 04:20   KURBAN

n

07/09/2015 - 04:14 Mescitler Arasında Mescid-i Aksa’ya Dair

n

06/07/2015 - 12:25 SADAKA-İ FITIR

n

06/07/2015 - 12:23 TERAVİH NAMAZI

n

23/06/2015 - 03:48 Şeytanın Telkini VESVESE

n

19/06/2015 - 04:50 RAMAZAN

n

15/06/2015 - 06:11 Kardeşlik ve Dostluğa Açılan Pencere SELAM

n

15/06/2015 - 03:24 Vücutta Dolaşan Sinsi Düşman: Şeytan

n

12/06/2015 - 03:38 İnsanın Temel Bir Zaafı

n

12/06/2015 - 03:07 Mültecilere Hicret Yurdu            ya da Muhacire Ensar Olmak

n

06/05/2015 - 02:27 DERİN BİR MUHALEFET

n

27/04/2015 - 12:31 Merhameti Kuşanmak

n

27/04/2015 - 12:30 Şiddet Karşısında rahmet Peygamberi 

n

17/01/2015 - 04:13 HADİSLERİN DOĞRU ANLAŞILMASINDA VE YORUMLANMASINDA TAKİP EDİLECEK YÖNTEM

n

23/12/2014 - 04:13 Müslümanın Varlıkla İmtihanı

n

23/12/2014 - 04:12 İslami Bakışla Varlık ve Servet Algımız

n

16/12/2014 - 02:50 SÜNNET VAHİY İLİŞKİSİ

n

27/10/2014 - 03:06 Sabır-Sâbir

n

24/10/2014 - 04:08 Hz. Peygamber ve Genç Sahabiler

n

24/10/2014 - 03:59 Okunması Gerekenler (12)

n

24/10/2014 - 03:53 İslam’ın Gençlik Tasavvuru

n

04/07/2014 - 03:29 BORÇ ve KARZ-I HASEN

n

30/06/2014 - 04:46 Ramazan İklimi ve Helal Kazanç Bilinci

n

09/06/2014 - 11:33 ATÂLETİ TATİL ZANNETMEK

n

05/05/2014 - 02:42 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’İN ADÂLET ANLAYIŞI

n

09/04/2014 - 02:07 BİR YÖNETİCİ OLARAK RASULULLAH

n

21/03/2014 - 04:40 Allah’ın Korumasını Hak Etmenin Yolu: Sabah Namazı

n

10/02/2014 - 02:47 Değerini Bilemediğimiz İki Eşsiz Nimet: Sağlık ve Boş Zaman

n

04/10/2013 - 05:02 “Hakikat”in Nihai Temsilcisi:  Hz. Muhammed (s.a.s.) 

n

22/07/2013 - 03:39 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi

n

22/07/2013 - 03:33 Şeytanın kardeşleri kimlerdir?

n

18/06/2013 - 05:58 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi

n

18/06/2013 - 02:09 Kur’an ayı ramazan ikliminde ‘Oku’ emrinin düşündürdükleri

n

14/03/2013 - 11:17 Okunması Gerekenler (11)
 

Site İçi Arama

6 Sevvâl 1442 |  18.05.2021

Bir Ayet

Bismillahirramanirrahim

Kendileri, ona duydukları sevgiye rağmen yemeği, yoksula, yetime ve esire yedirirler.

( Dehr (İnsan) sûresi - 8)

Bir Hadis

Ebû Hureyre (r.a) ’den rivayet edildiğine göre,

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurdu:

Her kim samimi olarak farz ve nafile ibadetleriyle bana yaklaşan dostuma düşmanlık ederse,
ben de ona karşı harp ilan ederim.

Kulumu bana yaklaştıran şeylerin benim katımda en sevimli olanı farz kıldığım ibadetlerdir.

Kulum nafile ibadetleriyle de devamlı bana yaklaşır da
ben de onu severim.

Onu sevdiğim vakit; onun işiten kulağı, gören gözü ve tutan eli, yürüyen ayağı olurum.

Bana sığınırsa onu korurum.

(Buhârî, Rikâk 38)

Bir Dua

“Allah’ım! Kulağımın kötülüğünden, gözümün kötülüğünden, dilimin kötülüğünden, kalbimin kötülüğünden, tenimin kötülüğünden sana sığınırım.”


Nesai, İstiaze,4

Hikmetli Söz

Genişlik sabırdan doğar

Canlı yayın

İslam Ansiklopedisi

  Tasarım : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com