Ana Sayfa   |   Grntl Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Aratrmalar   |  lmi YAZILAR   |  Aile Eitim Yazlar   |  ocuk Eitimi Yazlar   |  Yazarlar  |  letiim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayat (s.a.v)

nsan Tanmak (Radyo)

Tv Programlar

Seminer ve Konferans

Ksa Dersler

zel Konular

Fkhi Konular

Aile Eitim Seminerleri

Foto Galeri

yelik Girii

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz yelik
Şifremi Unuttum

Gncel Videolar

Eitimcilere ZEL
Gazze Duas
Genlerle letiim (Gn- Reitpaa​)
Uyumlu Evlilik Yntemi (Bulgurlu)

Namaz Vakitleri

Saya

Sayac
Tekil (Bugn) 55
Toplam 14115006
En Fazla 16179
Ortalama 2555
ye Says 1169
Bugn ye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

Kur’an ve Sünnet

Perspektifinden

Bilgi AHlAKI

Bugn hl bilimin ahlak veya etii olur mu tarz sorulara farkl cevaplar verenler olsa da en azndan bilimsel bilgiye ulama ve onu insanln yararna kullanma konusunda deerlere dolaysyla bir bilim etiinin varlna ihtiya duyulduu ortadadr. Bu ihtiyaca binaen bu konular tartan bilim ahlak veya bilim etii adyla meslek veya uygulamal etik alannda bir bilim dal vardr.
19/11/2015

Bilgiden ahlaka:

Bir bilim ahlak ihtiyac

Klasik felsefe anlay içinde bilgi ve bilim deerlerden bamsz deildi hatta onlarla iç içeydi. Ancak Bat’da Aydnlanma felsefesiyle birlikte bilim anlaynda yaanan gelimeler ve meydana gelen deiimler deerlerden arnm bir bilim anlayn öne çkard. Bu “bilim kendi bana saf kuramsal bilgi etkinliidir.” (A. Kadir Çüçen, Bilim Felsefesine Giri, Sentez Yaynclk, Ankara 2012, s. 199.) Bundan dolay ahlak ve manevi deerler insana ait bir olgu olup bilim ve teknoloji bunlara sahip deildir, iyi-kötü, fayda-zarar gibi deerler ancak bilim ve onun uygulamas olan teknolojiyi kullanan insanlarn niyetinde aça çkar eklinde özetlenebilecek bir anlay benimsenmitir. (Çüçen, Bilim Felsefesi, s. 199-200.) Ancak bilime ‘nesnel hakikat’m gibi bakan bu anlay, onu kullananlarn elinde siyasi amaca hizmet eden bir efsaneye dönümü, bilim ve teknoloji bu anlamda tarafszln yitirip iyi veya kötü deerlerle yüklü hâle gelmitir. (Glyn Ford, “slam Biliminin Yeniden Douu”, slam Bilim Tartmalar, ed. Mustafa Armaan, nsan yaynlar, stanbul 1990, s. 46.) Bunun sonucunda kiisel, siyasi veya ideolojik sebeplerle bilimin kötüye kullanm insanlara zarar vermeye balamtr. Bu süreç çevre kirlilii, sava, göç, nükleer ve biyolojik silahlar vb. küresel problemlere dönüerek devam etmektedir.

Bugün hâlâ bilimin ahlak veya etii olur mu tarz sorulara farkl cevaplar verenler olsa da en azndan bilimsel bilgiye ulama ve onu insanln yararna kullanma konusunda deerlere dolaysyla bir bilim etiinin varlna ihtiyaç duyulduu ortadadr. Bu ihtiyaca binaen bu konular tartan bilim ahlak veya bilim etii adyla meslek veya uygulamal etik alannda bir bilim dal vardr.

Modern Bat düüncesindeki bilgi, deer ve varlk düüncesindeki derin ayrmann sonucu ortaya çkan bu yaklam tarz yeni olsa da hem slam dünyasnda hem de Bat dünyasndaki temelleri oldukça eskidir. Bilim ahlak bilgi, bilim ve bilim adamlaryla ahlak arasnda bir iliki ve etkileim olduu düüncesine dayanr. Ayrca bilimin genel ahlak yannda tp vb. her bir bilim dalnn kendisine ait bir ahlaknn olmas gereini savunur. (Mehmet Bayraktar, “slam’da Bilim Ahlak”, slam Ahlak ve Sevgi 2006 Yl Kutlu Doum Sempozyumu Bildirileri ve Müzakereleri, Türkiye Diyanet Vakf Yaynlar, Ankara 2007, s. 141.) Bu yazda Bat düüncesindeki tartmalardan bamsz olarak dorudan slam’da bilgi ahlakna gidi ve bir bilim ahlaknn temelleri üzerinde durulacaktr.

slam’da bilgi ve bilim anlay

slami terminolojide bilgi kelimesi ilim ile karlansa da ilim teori, eylem ve eitim bakmndan bilgiden daha geni bir anlam bütünlüüne sahiptir. (Absar Ahmed, “slam Bilgi Kuramn Kefetmek”, Dini Bilginin mkan, der. Temel Yeilyurt, nsan Yaynlar, stanbul 2003, s. 57.) Ayrca ilim slami terminolojide sadece bilgiyi deil bilginin sistematik olarak bir araya getirilmi hâli olan bilim kavramn da içerir. (lhan Kutluer, lim ve Hikmetin Aydnlnda, z yaynclk, stanbul 2001, s. 88.) Bu anlamda ilim hem bütün boyutlaryla bilme tecrübesini hem de bu tecrübenin ürünü olan dini, dünyevi, felsefi, akli bütün ilimleri kuatmaktadr. Nitekim Müslüman düünürler Aristotesçi bilim anlaynn ürünü olarak felsefi ilimler snflandrmasn altnda yer alan ilimlerin hepsini ‘ilim’ kabul etmilerdir.

slam düüncesinde bütün bilgilerin kayna Allah ve onun gönderdii vahiydir. Nitekim Hz. Âdem yaratldktan hemen sonra Allah ona eyann isimlerini öretmi ve meleklerden ona secde etmesini istemitir. (Bakara, 2/30-34.) Kur’an’da anlatlan bu olay insann meleklerden üstün olduuna iaret etmektedir. Allah melekleri Hz. Âdem’e secde ettirerek onun eref-i mahlukat olduunu, insan türünün yaratlanlar içinde en deerli varlk olduunu belirlemi olmaktadr. Dier yandan bu alegorik hikâye insann sahip olduu bilginin kaynann Allah olduunu gösterdii kadar dier varlklardan üstünlüünün gerekçesini de açklamaktadr. Çünkü hikâyeye göre Hz. Âdem’in üstünlüü ve secde edilmeye layk olmas Allah’n kendisine örettii isimlerden kaynaklanmaktadr. Melekler takva bakmndan ondan daha iyi konumda olmalarna ramen o kendisine öretilen bilgi dolaysyla secde edilmeye layk bir varlk haline gelmektedir. (C. A. Kadir, “slamî Bilgi Teorisi”, slam’da Bilgi ve Felsefe, Kindî’den kbal’e slam Düünürleri, Haz. Mustafa Armaan, z Yaynclk, stanbul 1997, s. 25.) Ancak insan bu bilgiyi Allah sayesinde elde etmektedir ve bilgisinin snr vardr. Çünkü Allah’n bilgisi her eyi kuatmken insana ilminden diledii kadarn vermektedir. (“O, kullarn önlerindekileri ve arkalarndakileri (yaptklarn ve yapacaklarn) bilir. Onlar onun ilminden, kendisinin diledii kadarndan baka bir ey kavrayamazlar. Onun kürsüsü bütün gökleri ve yeri kaplayp kuatmtr.” Bakara, 2/255.) nsann kendi bilgisinin yetersizliinin, mutlak bilgiye sahip olmadnn ve bir bilenin üstünde baka bir bilen olduunun bilincinde (“…te biz Yûsuf’a böyle bir plan örettik. Yoksa kraln kanunlarna göre kardeini alkoyamazd. Ancak Allah’n dilemesi baka. Biz dilediimiz kimsenin derecelerini yükseltiriz. Her ilim sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardr.” Yusuf, 12/76.) olmas gerekir. (Mevlüt Uyank, Bilginin slamiletirilmesi ve Çada slam Düüncesi, Ankara Okulu Yaynlar, Ankara 1999, s. 96, 151.) Bunun için bilim adam insann en deerli varlk olduunu, bu deerin bilgisinden kaynaklandn, ancak bunun Allah’n bilgisiyle kyaslandnda snrl olduunu ve kendisinden daha fazla bilen bir varlk olduunu idrak etmelidir. Kendisinden üstün bilenin olmas onu daha fazla örenme ve aratrma yapmaya sevk ederken, insanî bilgi kapasitesinin farknda olmas aratrma ve örenme konusunda ölçülü olmaya, elde ettii sonuçlarn hakikatin sadece bir boyutu olduunun idrakine ve âlemdeki hikmeti kavramaya yöneltir.

Ayrca Kur’an- Kerim’de, “O, kalemle yazmay öretendir, insana bilmediini öretendir.” (Alak, 96/4-5.) ayeti bilginin kaynan verirken ilk vahiy “Allah’n adyla oku” (Alak, 96/1.) emri okumann yani bilginin içeriini ve hedefini de belirlemektedir. Böylece bilgiye sadece kayna olma deil ayn zamanda elde edilirken Allah adna veya onun uruna sahip olma yükümlüünü de getirmektedir. (Kadir, a.g.m., s. 25.) Dolaysyla bilgi sadece sahip olma bakmndan deil amac ve hedefi acsndan da bir deer içerir. Onu deerli veya deersiz klan ey Allah adna, rzas gözetilerek, âlemdeki hükmünü anlamaya çalarak yaplp yaplmadna bal olarak deiir.

Müslüman düünürler ilim tabirinden sadece vahye dayanan dinî ilimleri anlamamlardr. Çünkü Hz. Âdem’e secde edilmesini salayan, kendisine öretilen eyann isimleri -ki bununla kavramsal bilgi anlalr- dinî dünyevi tüm bilgileri içerir. Dolaysyla slam’da sanatlar ve gözlem, deney ve aratrmaya dayal akli ve felsefi ilimler de dâhil bütün ilimler vahyin özü olan tevhit düüncesine dayanr ve tabiattaki vahdeti sergiler. (Seyyid Hüseyin Nasr, slam’da Bilim ve Medeniyet, nsan yaynlar, stanbul 1991, s. 18.) Bunun için Müslüman düünürler âlemle Kur’an arasnda bir uyum olduunu düünürler. (Fazlur Rahman, Ana Konularyla Kur’an, çev. Alparslan Açkgenç, Fecr Yaynlar, Ankara 1987, s.164; Uyank, a.g.e., s. 128; Aye Sdka Oktay, Din Felsefesinde Vahiy ve Mucize Kavramlar, Nokta Digital Yaynlar, Isparta 2013, s. 32-40.) Ancak Allah tabiattaki bilgileri baz sembollerle anlatmtr ve bunu ancak âlimler anlayp deerlendirebilecek durumdadrlar. (Ankebut, 29/43.) Bundan dolay vahyin dnda kalan akli ilimlerden de âlemdeki gizlenmi iaretlerden tevhit akidesinin srrna ulatrmas beklenir. (Buna iaret eden ayete örnek Fusslet, 41/53; Seyyid Hüseyin Nasr, slam’da Bilim ve Medeniyet, nsan yaynlar, stanbul 1991, s. 20-21; Osman Bakar, Gelenek ve Bilim, slam’da Bilim Tarihi ve Felsefesi Üzerine, çev. Ercüment Asil, Gelenek yaynclk, stanbul 2003, s. 17-18, 54-58.) Bu anlay insann âlemdeki düzeni, çokluktaki birlii görmesi, ilimle bunu anlamasn gerektirir. Dolaysyla tevhit veya vahdet ilkesi slam bilim ahlak açsndan en önemli ilkelerden birisi konumundadr.slam’a göre ilmin amac hakk ve hakikati bulmaktr. Kur’an’da Allah ilim sahibi anlamnda elAlîm ve el-Hak olarak geçer. Çünkü bütün ilimlerin ve vahiyden kaynaklanan her türlü hakikatin kaynadr. Müminden beklenen Allah’n bu sfatlarn kudreti ölçüsünde elde etmektir. Dolaysyla ilimde hak ve hakikati aramak ve bulmaya çalmak bilgi ve bilimde bir baka iyi ve olumlu ilke ve deer olarak karmza çkmaktadr. limde sadece hak ve hakikati aramak ve ona bal olmak insan düünce özgürlüüne de götürmektedir. Çünkü Kur’an insan bilimsel çalmalar konusunda, kstlamamakta hatta göklerin, yerin yaplarna bakarak düünmesini, aratrmasn emrederek (Bu konudaki ayetler için bkz. Gâiye, 88/17- 20; Bakara, 2/164; Zâriyât, 51/20-21; Ra’d, 13/4.) dinî bir boyut kazandrarak tevik etmektedir. (Mehmet Aydn, “lim – slam Münasebeti”, Bilgi, Bilim ve slam I-II, Ensar Neriyat, stanbul 2005, s. 89.) Böylelikle bilgi ve bilim herhangi bir insani ideoloji, görü veya siyasi amaçlara ulamak için deil, hakikati ortaya çkarmak için yaplmaktadr. Bu yaklam tarz insan çevreleyip saran dier balardan kurtulmasn salamakta, insan evrensel hakikatler, deerler peinde komaya, onlar aratrmaya yönlendirmektedir. Dolaysyla hak ve hakikati arama ve ona ballk ilkesi ayn zamanda özgürlük ve evrensellik gibi dier ilkelerin varlna da yol açar.

slam düüncesinde bilgi ile ahlak arasndaki ilikiden bilim ahlakna

slam’da ilim sahibi olmak ve hakk aramak Allah’a özgü bir sfat kabul edildii için bu sfatlar elde etme ve bu uurda gayret övülen bir davran olarak görülmütür. Nitekim Hz. Peygamber’in “lim talep etmek her Müslümana farzdr.” (bn Mace, Mukaddime, 17.) hadisiyle ilim örenmenin önemi vurgulanmtr. Kur’an ayetleri ve hadislerde ilim sahibi olmak kadar o ilmin gerektirdii ekilde davranmann gerei üzerinde de durulmutur. Kur’an’da, “De ki hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Ancak akl sahipleri öüt alrlar.” (Zümer, 39/9; benzer anlam için sra, 17/107.) denilerek bilginin insana imann kazandrma ile iyi ve doru davranlara yönlendirme konusundaki ayrt edici rolüne iaret edilirken baka ayetlerde (Mesela; “nsanlardan kimi vardr ki, hiçbir bilgisi olmad halde Allah hakknda tartmaya girer ve her azgn eytann ardna düer.” Hac, 22/3; Benzer anlama sahip ayetler için bkz. Hac, 22/8, 71; Nisa, 4/157; Maide, 5/104; En’am, 6/100, 108, 119, 140, 144, 148; Tevbe, 9/93; Rûm, 30/29-30; Lokman, 31/20; Necm, 53/28.) bilgisizliin doru imana ve onun gerektirdii davranlara mani olup kötülüe sebep olduuna iaret edilmektedir. Bunun için Kur’an’da, “Allah’a kar ancak; kullar içinden âlim olanlar derin sayg duyarlar.” (Fatr, 35/28.) ayetiyle Allah’ bilme ve O’na gösterilmesi gereken saygnn ilim sahipleri tarafndan gereince yaplacana iaret edilerek nasl bir iman ve bunun gerektirdii ahlaki durua sahip olmas gerektiinin ancak âlimler tarafndan bilinebilecei vurgulanmtr. Bunun için Hz. Peygamber,  “Âlimler peygamberlerin varisleridir.” (Buhari, lim, 10; Tirmizi, lim, 19.) hadisiyle böyle bir bilgiye, imana ve bunlarn getirdii ahlaki deerlere sahip olan âlimlerin Allah katndaki yeri belirtilmitir. Nitekim bir baka ayette, “Rabbinden sana indirilenin gerçek olduunu bilen kimse, (onu bilemeyen) kör gibi olur mu? (Bunu) ancak akl sahipleri anlar. Onlar, Allah’a verdikleri sözü yerine getiren ve sözlemeyi bozmayanlardr.” (Ra’d, 13/19-20.) denilmektedir. Ayet bütün olarak deerlendirildiinde Allah’tan gönderilenin hakikatini kavrayabilecek ve bunun gerei olan eylemleri yerine getirebilecek ve hayatn buna göre yönlendirme ve yönetme bilincine sahip kimselerin âlimler olduuna iaret edilmektedir. Yani bilmek onun gerei olan bir hayat tarzn yaamay dolaysyla ahlaki seçimleri de içermektedir. Rasulüllah da bir hadisinde “Ancak iki kiiye gpta edilir: Onlardan biri, Allah’n kendisine mal verdii ve Hak yolunda harcamasna imkan tannan kimse, dieri Allah tarafndan kendisine hikmet/ilim verilip de onunla hükmeden ve onu bakalarna öreten kimsedir.” (Buhari, lim, 15.) demektedir. Bu hadis ilim örenmek ve öretmek kadar o ilme uygun davranmay, hayat o ilmin gerektirdii gibi yaamay tavsiye etmektedir. Hoca ilmiyle hayatn yönlendirdii gibi bu bilinci örencisine de alamaldr. Buna karlk ilim sahibi olup o ilmin gerektirdii amelleri, davranlar yapmayan kiiler kitap yükü tayan merkeplere benzetilerek (“Tevrat’la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap tayan eein durumu gibidir. Allah’n âyetlerini inkâr eden topluluun hâli ne kötüdür! Allah, zalim-ler topluluunu hidayete erdirmez.” Cuma, 62/ 5.) eletirilmi, bilip yapmayp bakalarna yapmasn tavsiye etmek knanmtr. (“Siz Kitab (Tevrat’) okuyup durduunuz halde, kendinizi unutup bakalarna iyilii mi emrediyorsunuz? (Yaptnzn çirkinliini) anlamyor musunuz?” Bakara, 2/44.) Bu vb. ayetler âlimler/ bilim adamlarna birtakm sorumluluklar yüklemektedir. Bilen bildiine göre hareket etmek zorundadr. Dolaysyla bilim adamlar Allah’tan gelen hakiki bilgi ve bu bilgiye uygun eylemleri içeren slam’n gerektirdii bak açs ve hayat tarzna uygun bir bilinç gelitirmek, buna uygun yaamak ve örnek olmak, bu bilincin yaygnlamas için gayret etmek zorundadrlar. Mesela slam bir bar dinidir. Öyleyse bilim adam kendi ailesi, kurumundan balayarak toplumda barn yaygnlamas, insanlarn huzur içinde yaamas için çalmak zorundadr. Ayn ey doruluk için de geçerlidir. Bilim adam doru ve dürüst olmal, yalan söylememeli, iftira atmamal, hrszlk yapmamaldr. Doruluk ilkesine bal bilim adam en basitinden kendi bilimsel çalmalarnda bilgi arma/akademik hrszlk, bilgileri çarptma, verileri deitirme ve yalan söyleme vb. bilimsel suçlara teebbüs etmeyecei gibi bakalarnn da buna benzer suçlarna izin vermez, toplumda doruluk ilkesinin yaygnlamasna kendisi uygulayarak katkda bulunur. Benzer ekilde bilim adam emin/güvenilir olma, adil olma ve toplumda bar ve adaleti salama, doruluk gibi slam’n temel ahlaki deerlerine ve ilkelerine ballk göstermeli, eylemlerini buna göre düzenlemeli slam dininin bekledii ahlakl ve adaletli bir toplum hayatnn olumas için gayret etmelidir. Bilim adamlar ancak ilimleriyle amel ettiklerinde yani teorik bilgilerini pratie, bilgi ve bilimlerini teknolojiye dönütürme srasnda aldklar tutumla gerçek anlamda hâkim/bilge hâline gelirler. Çünkü teoriyi pratie aktarma o bilgiyi benimseyip, içselletirmeyi gerektirir ve ancak bu ekilde peygamberlerin varisleri olup topluma model ve örnek olabilirler.

Hz. Peygamber, “Allah’m bana örettiklerinle beni faydalandr. Bana fayda verecek ilmi öret ve ilmimi artr.” (Tirmizi, Deavat, 128.) hadisiyle dua ederek, arzulanan “faydasz ilimden sana snrm.” (Nesai, stiaze, 21.), “Allah’m fayda vermeyen ilimden kabul olmayan duadan, korkmayan kalpten ve doymayan nefisten sana snrm.” (bn Mace, Sünne, 23.) hadisleriyle kaçnlmas gereken bilginin nasl olmas gerektiini ifade etmitir.  Bu hadisler topluca deerlendirildiinde ilmin kendisinin doruluk veya hakikat deeri kadar fayda deerine de sahip olduu ve ayrca bunun yannda ilimlerin olumlu yönde kullanlmasyla insanlara fayda salayabileceine iaret edilmektedir. Çünkü yine sevgili Peygamberimiz “Aziz ve Yüce olan Allah’n rzas için örenilmesi gereken bir ilmi, srf dünya menfaati elde etmek için örenen bir kimse kyamet günü cennetin kokusunu dahi alamayacaktr.” (Ebu Davud, lim, 12. Ayrca bk. bn Mace, Mukaddime, 23.) demektedir. Dolaysyla burada kesinlikle bireysel, kiinin kendi dünyevi menfaatine dayal bir fayda söz konusu deildir.

Bilginin ve bilimin sonuçlar güzel ve doru olabilir. Ancak bir eyin doru veya güzel olmas onun faydal olmas anlamna gelmez. Bunun için “faydal ilim” ile “Allah’a derin sayg duyan âlimler” ayeti slam bilim ahlak açsndan bir arada deerlendirilmelidir. Özellikle Allah’a derin sayg duymayan bilim adamlar elinde faydasz ilim kötü sonuçlara sebep olabilir. (Bayraktar, a.g.m., s. 143.) Bilim ve teknolojinin günümüz insanlna verdii atom bombas, nükleer silahlar, çevre kirlii ve atklar, vb. zararlar dikkate alndnda ve özellikle slam’n emin olma, insann en deerli varlk olmas ve elinden, dilinden insanlarn zarar görmemesi ilkeleri bir arada düünüldüünde bu hadislerin anlam daha iyi idrak edilir. Bir Müslüman bilim ahlak açsndan en faydal olan en az zararl olan seçme durumundadr. Mesela âlemin kendisine emanet olarak verildii bilincinde olan insan dier varlklara ve çevresine zarar verecek ekilde bilgisini kullanamaz. Faydal olma ve zarardan kaçnma ilkeleri de slam bilim ahlak içerisinde deerlendirilebilecek en temel ilkeler arasndadr. Ancak hadislerde geçen fayda kavramnn bugün faydaclk ve pragmatizm gibi felsefi akmlarda ele alnan fayda ilkesinden çok farkl olduu unutulmamaldr.

Sonuç olarak slam ilme dayanan bir dindir ve onun meydana getirdii medeniyet bir ilim medeniyetidir. Dolaysyla ilmin elde edilmesi, kullanlmas, uygulanmas ve bakalarna aktarlmas srasnda kendisine özgü birtakm ilke ve deerleri içermesi kaçnlmazdr. Bilimin deerlerden arndrlm olmas gerei tezi günümüz artlarnda geçersiz kalmtr ve bilimi kötüye kullananlar elinde zararl sonuçlar dourmutur. Bunu önlemek için gelitirilmeye çallan bilim etii kavram da ‘evrensel ilkeler ve deerlere bal olmal’ tezine sahiptir. Ancak bilim gibi bilim etiinin de onu yorumlayanlarn elinde olumsuz sonuçlar dourduu özlemlenmektedir. slam kendi iç dinamikleri ve deerleriyle kendi bilim ahlakn gelitirmelidir. Bilimahlak balamnda Müslüman bilim adamlarnn bal olmas gereken en önemli ilkeler yukarda sralanmaya çallmtr. slam’a göre insan yeryüzünde Allah’n halifesidir ve o kimsenin yüklenmek istemedii emaneti yüklenmitir. Bu bilinçle insan, âlemin kendisine verilen bir emanet olduunu, bilme, anlama ve koruma gücünün kendisinde olduunun farknda olarak bilgi eylem dengesini kurmaldr. Dolaysyla bilgi ve bilimini ahlaki deerlerden, evrensel ilkelerden arndrm olarak kullanamaz. Onun için bilim kadar bilim ahlak anlayn da gelitirmeli ve bu konuda ilkeler ve deerler oluturmaldr. Bununla ilgili temel ilkeler ve deerler slam’n iki ana kayna Kur’an- Kerim ve Hz. Peygamber’in sünnetinde mevcuttur.

 

Doç. Dr. Aye Sdka Oktay

 

Bu yaz 3074 defa okunmutur...

Yorum Ekle

Yazdr

YORUM LSTES

KATEGORDEK DER HABERLER

n

08/08/2022 - 10:21 SLAM’IN ASL KAYNAKLARINI DORU ANLAMANIN YÖNTEM ÜZERNE

n

04/10/2021 - 11:28 KÖTÜLÜKLERDEN ALIKOYAN NAMAZ HANG NAMAZDIR?

n

24/05/2021 - 03:53 GERÇEK KIYMET ÖLÇÜSÜ:  SALH VE BAK AMEL

n

05/04/2021 - 08:34 FELSEFENN ÇALDII NSANLAR

n

08/03/2021 - 11:02 TEVHDDEN HDAYETE  NEBEV RSALET

n

12/01/2021 - 11:25 TE TOPLUMUMUZUN HÂL BU

n

06/10/2020 - 02:15 PEYGAMBER EFENDMZN HCRET YOLCULUU

n

06/10/2020 - 11:27 EHTLER ÖLMEZ!

n

31/08/2020 - 04:09 SONUÇLARI TBARIYLA STFAR VE TÖVBE / Dr. Abdülkadir ERKUT

n

06/07/2020 - 09:49 GENÇLK NEREYE GDYOR? / Abdülhamit Kahraman

n

25/06/2020 - 10:51 MD TAM ZAMANI / Abdülhamit Kahraman

n

18/05/2020 - 12:33 CÂMLER KAPATILDI  CUMALAR KALDIRILDI AMA.. / Abdülhamit Kahraman

n

23/04/2020 - 04:29 RAMAZANDA HAYATIN VE ÖLÜMÜN MUHASEBESN YAPMAK / Dr. Muhlis AKAR 

n

23/04/2020 - 02:47 EHR- RAMAZAN VE SORUMLULUK BLNC / Prof. Dr. Ramazan ALTINTA

n

06/04/2020 - 10:26 HER HÂLMZE ÜKREDEBLMEK / Dr. Lamia LEVENT ABUL

n

30/03/2020 - 10:30 KULLUUN EN GÜZEL KIVAMI: HSAN / Prof. Dr. Safi ARPAGU

n

16/12/2019 - 10:13 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) DÖNEMNDE LM / Prof. Dr. akir GÖZÜTOK

n

30/08/2019 - 10:56 HARAMDAN HELALE HCRET ETMEK

n

29/08/2019 - 02:59 ZKR: KALPLER DRLTEN KSR

n

17/12/2018 - 01:05 ALLAH’A YÖNEL BLNCN TAZELEME: TÖVBE

n

17/12/2018 - 12:56 MANEV ARINMA: TÖVBE

n

19/11/2018 - 10:47 nanc kuanan gençler

n

19/11/2018 - 10:42 Hz. Peygamberi Gençlere Anlatabilmek

n

17/10/2018 - 03:38 Mescitlerde Namaz Klmak ve Takva Sahibi mam Olmak

n

30/03/2018 - 12:31 DEZM VE ATEZM BESLEYEN ÖNEML BR FAKTÖR BADETSZL

n

29/03/2018 - 12:11 MÜSLÜMANLARIN LK KIBLES MESCD- AKSA VE MÜBAREK EHR KUDÜS

n

04/01/2018 - 10:52 NEFS LE MÜCADELE CHAD-I EKBER

n

03/01/2018 - 11:14 DNÎ TEBLDE DL VE ÜSLUP NASIL OLMALIDIR?

n

14/11/2017 - 11:22 HZ. PEYGAMBER’ GÜNÜMÜZ NSANINA DORU ANLATMAK

n

02/10/2017 - 04:02 NSAN ONURU VE ALLAH’A KULLUK

n

02/10/2017 - 03:31 ASIL DN AIRI YORUM

n

02/10/2017 - 03:08 DN GÜVENL BALAMINDA DNN DORU ANLAILMASI VE YORUMLANMASI

n

19/08/2017 - 09:04 Kurban ya da Bandan Serçe Geçen Bir Çocuktur  SMAL

n

12/07/2017 - 10:42 NSANLIA KARI EN BÜYÜK GÜNAH:  FTNE

n

13/06/2017 - 12:14 RAMAZAN MEKTEB

n

13/06/2017 - 12:07 EMANET AHLAKI

n

13/06/2017 - 11:59 RAMAZAN MEDENYET

n

19/04/2017 - 03:16 HZ. PEYGAMBER VE GÜVEN TOPLUMU: DARU'S-SELAM

n

28/03/2017 - 02:41 SANAL DÜNYA VE  DEEN MAHREMYET

n

17/02/2017 - 03:17 PARALEL DNLER KMLER SEVER

n

17/02/2017 - 12:40 “HADS LM”NN SLÂMÎ LMLER ARASINDAK YER

n

13/02/2017 - 12:17 KALPLERNDE MARAZ BULUNANLAR: MÜNAFIKLAR

n

01/02/2017 - 11:12 TEFRKAYA DÜENLER GB OLMAYIN

n

29/12/2016 - 10:25 BR GÜVEN ABDES:  Muhammedü’l-Emin

n

19/12/2016 - 04:10 Fitne ve Fesadn Baka Bir Versiyonu: FTRA VE SUÇLAMA

n

18/10/2016 - 11:53 Bir Mektep Olarak CAM

n

26/09/2016 - 11:04 Peygambersiz slam Söylemi

n

22/09/2016 - 12:08 VCDANIMIZIN "Selfie"SN ÇEKEBLR MYZ ?

n

21/09/2016 - 02:57 Bo Vakit mi Dediniz?

n

10/08/2016 - 01:00 RASULULLAH (S.A.S.) BÖYLE BUYURDU

n

10/08/2016 - 12:44 Narsisistik Kiilik

n

14/06/2016 - 11:32 Ramazanda Gönülden Tevhidi Yaamak

n

06/06/2016 - 02:55 Kur’an kliminde yiliklerle Dinamik Bir Hayat nas

n

02/06/2016 - 04:44 Ramazan ve iYiLiK

n

02/05/2016 - 12:25 HZ. PEYGAMBER’N MESAJINI DORU ANLAMAK

n

08/04/2016 - 03:14 Younlam badet Mevsimi: “Üç Aylar”

n

24/03/2016 - 10:35 DUANIZ OLMASA

n

24/03/2016 - 10:31 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

01/02/2016 - 11:48 ZÂLME HAKKI SÖYLEMEK

n

19/01/2016 - 04:35 ZOR ZAMANDA Müslüman Olmak

n

18/01/2016 - 02:04 Huzurda Huu ile Durmak

n

18/01/2016 - 01:22 Aln Secdeye Varan Simalar

n

14/12/2015 - 11:41 HZ. AL (Ö: 40/660)’NN KUR’AN-I KERM ANLAYII

n

01/12/2015 - 02:21 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

26/11/2015 - 02:10 Namaz: Divan- lahîde Durup Tevhide Ermektir

n

19/11/2015 - 03:13 Kur’an ve Sünnet Perspektifinden Bilgi AHlAKI

n

19/11/2015 - 03:11 lim, Marifet ve Hikmet likisi

n

22/10/2015 - 12:39 Söz mü Sükût mu?

n

09/10/2015 - 02:23 Haccn Evrensel Boyutu

n

07/09/2015 - 04:20   KURBAN

n

07/09/2015 - 04:14 Mescitler Arasnda Mescid-i Aksa’ya Dair

n

06/07/2015 - 12:25 SADAKA- FITIR

n

06/07/2015 - 12:23 TERAVH NAMAZI

n

23/06/2015 - 03:48 eytann Telkini VESVESE

n

19/06/2015 - 04:50 RAMAZAN

n

15/06/2015 - 06:11 Kardelik ve Dostlua Açlan Pencere SELAM

n

15/06/2015 - 03:24 Vücutta Dolaan Sinsi Düman: eytan

n

12/06/2015 - 03:38 nsann Temel Bir Zaaf

n

12/06/2015 - 03:07 Mültecilere Hicret Yurdu            ya da Muhacire Ensar Olmak

n

06/05/2015 - 02:27 DERN BR MUHALEFET

n

27/04/2015 - 12:31 Merhameti Kuanmak

n

27/04/2015 - 12:30 iddet Karsnda rahmet Peygamberi 

n

17/01/2015 - 04:13 HADSLERN DORU ANLAILMASINDA VE YORUMLANMASINDA TAKP EDLECEK YÖNTEM

n

23/12/2014 - 04:13 Müslümann Varlkla mtihan

n

23/12/2014 - 04:12 slami Bakla Varlk ve Servet Algmz

n

16/12/2014 - 02:50 SÜNNET VAHY LKS

n

27/10/2014 - 03:06 Sabr-Sâbir

n

24/10/2014 - 04:08 Hz. Peygamber ve Genç Sahabiler

n

24/10/2014 - 03:59 Okunmas Gerekenler (12)

n

24/10/2014 - 03:53 slam’n Gençlik Tasavvuru

n

04/07/2014 - 03:29 BORÇ ve KARZ-I HASEN

n

30/06/2014 - 04:46 Ramazan klimi ve Helal Kazanç Bilinci

n

09/06/2014 - 11:33 ATÂLET TATL ZANNETMEK

n

05/05/2014 - 02:42 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’N ADÂLET ANLAYII

n

09/04/2014 - 02:07 BR YÖNETC OLARAK RASULULLAH

n

21/03/2014 - 04:40 Allah’n Korumasn Hak Etmenin Yolu: Sabah Namaz

n

10/02/2014 - 02:47 Deerini Bilemediimiz ki Esiz Nimet: Salk ve Bo Zaman

n

04/10/2013 - 05:02 “Hakikat”in Nihai Temsilcisi:  Hz. Muhammed (s.a.s.) 

n

22/07/2013 - 03:39 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi

n

22/07/2013 - 03:33 eytann kardeleri kimlerdir?
 

Site i Arama

11 Zilka'de 1444 |  31.05.2023

Bir Ayet

Bismillahirrahmanirrahim

"Rabbimiz, biz indirdiine inandk ve eliye uyduk. Bylece bizi ahidlerle beraber yaz."

( Al-i mran Suresi - 53)

Bir Hadis

Abdullah b. Mesd (r.a.)den rivyete gre,

Raslullah (s.a.v.) yle buyurdu:

Kendisi Cehennem ateine, Cehennem atei de kendisine haram olan bir kiiyi size bildireyim mi? Her cana yakn, yumuak huylu, kolaylatrc kimsedir.

Tirmiz, Sfatl-kyme, 45.

Bir Dua

Bismillahirrahmanirrahim
(Rabbim!) nsanlarn diriltilecei gn ve Allaha temiz
bir kalple gelenler dnda maln da ocuklarn da fayda
vermeyecei gn beni mahcup etme!

(uar Suresi 26/87-89)

Hikmetli Sz

Kk gnahlar basite alma, nk onlardan byk gnahlar dallanr, budaklanr.

Canl yayn

slam Ansiklopedisi

  Tasarm : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com