Ana Sayfa   |   Grntl Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Aratrmalar   |  lmi YAZILAR   |  Aile Eitim Yazlar   |  ocuk Eitimi Yazlar   |  Yazarlar  |  letiim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayat (s.a.v)

nsan Tanmak (Radyo)

Tv Programlar

Seminer ve Konferans

Ksa Dersler

zel Konular

Fkhi Konular

Aile Eitim Seminerleri

Foto Galeri

yelik Girii

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz yelik
Şifremi Unuttum

Gncel Videolar

Eitimcilere ZEL
Gazze Duas
Genlerle letiim (Gn- Reitpaa​)
Uyumlu Evlilik Yntemi (Bulgurlu)

Namaz Vakitleri

Saya

Sayac
Tekil (Bugn) 7859
Toplam 14742617
En Fazla 20355
Ortalama 2584
ye Says 1173
Bugn ye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

lim, Marifet ve Hikmet likisi

nsan hikmet ilikisi, hikmeti aramakla balar; hikmeti grmek ve bulmak eklinde devam eder. Hikmeti bulan hikmet konumaya, hikmetle bakmaya ve hikmetle yaamaya balar.Hikmet mminin yitiidir.
19/11/2015

Bilgi ve bilim karl olarak kullanlan “ilim”, bir eyi akl ve zekâ vastasyla gerçek yönüyle kavramak, gerçekle örtüen kesin inanç/itikat, bir nesnenin eklinin zihinde olumas, nesneyi olduu gibi bilmek, eyadaki gizliliin ortadan kalkmas gibi manalara gelir.

Bilmek, tanmak, tecrübe ile alglamak ve ikrar etmek anlamna gelen “marifet” ilimle e anlaml kullanlmakla birlikte aralarnda farklar vardr. lim, genel bilgileri, marifet ise özel ve ayrntl bilgileri ifade eder. lmin mukabili cehldir; marifetin kart ise inkârdr. Bu sebeple ilim kelimesi marifetin yerini tutmaz. Marifet bilgidir; ancak yaanlan, his ve duygu ile sezilen irfani bilgi ve tanmay ifade eder. lim, daha geni bir alan, nazar ve istidlal yoluyla örenilerek elde edilen her türlü bilgiyi kapsar.

“Hikmet” ise varlk ve olaylarla ilgili olarak insana huzur ve mutluluk veren, deruni bir sezi ve idrakin addr. Hikmet, marifet gibi ilimden farkldr. Hikmet olaylarn arka plann kavramak için sebepler üzerine kafa yormak, eya ve olaylar gönül gözüyle yorumlamaktr.

nsan hikmet ilikisi, hikmeti aramakla balar; hikmeti görmek ve bulmak eklinde devam eder. Hikmeti bulan hikmet konumaya, hikmetle bakmaya ve hikmetle yaamaya balar. Hikmet müminin yitiidir. (Tirmizi, lim, 19.) Nitekim ilim, marifet ve hikmetle elde edilecek hususiyetler öyle anlatlr:

Gönül semâsna ilk doan k, hikmet yldzdr

Daha sonra ilim ay ve mârifet günei doar

Hikmet yldznn ile eyânn hakîkati müâhede edilir

lim aynn zyâs ile mânâ âlemi müâhede edilir

Mârifet güneinin ile Hz. Mevlâ müâhede edilir

Hikmeti bulamayan, aczini itiraf eder. Nitekim Türkçede kullandmz: “Hikmetinden sual olunmaz” sözü, hikmet araynda acze dütüümüzde yapacamz bir itiraftr. Çünkü insan olaylarn ve varlk âleminin gidiatndaki hikmetler konusunda verilecek cevap bulamazsa: “Hikmetinden sual olunmaz.” Diyerek külli iradeye teslim olur ki bu da bir hikmettir.

Ârifler ilk dönemlerden itibaren âlimlerin ulatklar bilgilerden farkl ve kendilerine has bir bilgiye sahip olduklarna inanmlar ve bu bilgiyi “hikmet”, “marifet”,“irfan”, “yakin” gibi yine kendilerine has terimlerle ifade etmilerdir. Hikmet, marifet ve irfann balangc ilimdir. Nitekim ârifler, “ilimsiz marifet muhal, marifetsiz ilim vebaldir” demilerdir. Ya da bir baka ifade ile: “limsiz marifet güdük, marifetsiz ilim kütüktür.”

rfan ehli, “Ben cinleri ve insanlar ancak bana ibadet (kulluk) etsinler diye yarattm.” (Zariyat, 51/56.) mealindeki ayette geçen “ibadet etsinler” ifadesini, “beni tansnlar” eklinde yorumlayarak ilim ve kulluun balangcn marifet olarak görür. Kulluun balangc marifet; yani Hakk’ tanmak, sonra kendisini saysz nimetlerle perverde klan Rabb müteâli sevmek; nihâyet O’na kullukta fani olmaktr. Çünkü kul, Allah’ bildii ve tand nispette sever, O’ndan korkar, O’na ümitle balanr, O’na tevekkül eder, O’na rücu eder, O’nun zikriyle megul olur, O’na kavumay özler, O’ndan hayâ eder, O’na olan marifeti kadar O’nu tazim eder. Böylece insann hilkat gayesini ifade eden ayetin manas, tahakkuk etmi olur. Çünkü insann bu dünyaya geliinin gayesi ikbal ve makam beklentisi deil; Hakk’a kul olmaktr.

Marifet ve hikmeti kavramak için tezkiye ve manevi arnmaya ihtiyaç vardr. Allah Teala Kur’an- Kerim’de sevgili Peygamberimiz’i takdim ederken öyle buyurur: “Size kendi içinizden ayetlerimizi okuyan, sizi kötülüklerden arndran/tezkiye, size kitab ve hikmeti talim ederek bilmediklerinizi öreten bir peygamber gönderdik.” (Bakara, 2/151.) Bu ayette ince manalar sakldr. Ayetteki hikmet sözde ve özde isabetli davranmaktr. Bu vasf tayan kimse hakîm olarak isimlendirilir.

nsanda ftri olan hikmet aray, varlk ve olaylar sorgulamay gerekli klmaktadr. Nitekim yukardaki ayet, hikmet araynn yolunu öyle öretmektedir:

1- Önce kevnî ayetleri okumak için insann kendinden balayarak topyekûn kâinat kitabn ibretle incelemesi; bakmaktan çok görmeye ve anlamaya çalmas,

2- Sonra kendini okuyup zaaf ve kusurlarn gördükçe arnma çabas içinde olmas ve bakalaryla iletiimde farkndalk bilincine ermesi,

3- bretle okunan kâinat ayetlerinin ardndan tezkiye duygusuna ererek ilâhî kitab okumas,

4- Hem kevnî kitab, hem ilahî kelam kitab okurken hikmeti yakalamaya çalmas.

Eyann hikmet, sr ve inceliklerini kavramak insana basiret kazandrr ve insan marifete erdirir. Ya da bir baka ifadeyle basiret nazar, insan gönlünü hikmetle buluturur. Bu yüzden ehlidil insanlar sürekli hikmet aray içerisinde olmu ve marifete ermeyi gaye edinmilerdir.

Hikmet ve marifetin ba Allah korkusudur. Nefsani duygulardan syrlamayan, kendini aamayan, öfkesini kontrol edemeyen, duygularn yenemeyen insandan hikmet ummak ve marifete ermesini beklemek tekeden süt çkmasn beklemek gibidir.

Hikmete ermek ve marifete ulamak nefsin arndrlmasna baldr.

Bilmek, bulmak ve olmak anlamna gelen ilme’l-yakîn, ayne’lyakîn ve hakka’l-yakîn irfan geleneinde önemli menzillerdir. lme’l-yakîn, ölçüleri içerisinde Hakk’, hakikati, varl ve varln sahibini tanmaktr. Bu menzil sonuçlar itibariyle motivasyon tesiri olmayan, bununla birlikte kalbî irfana açlan bir pencere niteliindedir. Bu ayne’l yakîn penceresinden gelen k, insana aradn bulma imkân sunar.

Ayne’l-yakîn sayesinde açlan basiret gözü ibadet ve taatlardaki manevi haz, ruhanî ak ve evk ile hakka’l-yakîn sayesinde olmay ve kemale ermeyi gerçekletirir. Böylece Allah yolunun yolcusu, gerçek tevhit ile sonuçlanacak marifet, irfan ve ak yolculuunda ilme’l-yakîn/bilmek, ayne’l-yakîn/bulmak ve hakka’lyakîn/olmak menzillerinden geçmi olur.

Hikmet, marifet ve irfan, dille anlatlan ve öretilen bir ey olmaktan çok, sükût, idrak ve derin bir kavray ile anlalan ve örenilen husustur. Önemli olan sadece dilin deil, nefsin ve zihnin de susmasdr. Hak’tan bakasyla megul olmamasdr. Sükût, tefekkürü temin ettii ölçüde marifet tahsil etmenin aracdr.

Dilin söyledii sözleri kulak anlar, ama gönülden çkan hikmet ve marifet sözlerini ise ancak akl am; gönül sermestliine ulam ak ve cokusu yüksek olan ehli hikmet ve ehli irfan anlar.

nsann manevi hayat, içine iman, ibadet ve ahlak tohumunun ekildii bir tarla gibidir. Bu tarlann mutlaka ilim, hikmet ve marifet çapas ile çapalanmas; ibadet ve taat suyu ile sulanmas gerekir. lim, hikmet ve irfan çapas ile çapalanmayan manevi hayatn, ksa zamanda yoz ayrk otlaryla bozulacandan üphe yoktur. Yoz otlarn kendini göstermeye balad bir tarlann nasl bütün fidanlaryla sökülmesi gerekmiyor; aksine görülen yabani ve yoz otlarn temizlenmesi yeterli oluyorsa manevi hayatmz da böyledir. Önce masiva denilen yoz ayrk otlardan temizlenmelidir ki hikmet ve marifet çimeni yeersin, kalp hikmet pnar hâline gelsin.

Prof. Dr. H. kâmil yILMaZ

 

Bu yaz 3996 defa okunmutur...

Yorum Ekle

Yazdr

YORUM LSTES

KATEGORDEK DER HABERLER

n

27/11/2023 - 09:29 MAN VE SAMMYET

n

08/08/2022 - 10:21 SLAM’IN ASL KAYNAKLARINI DORU ANLAMANIN YÖNTEM ÜZERNE

n

04/10/2021 - 11:28 KÖTÜLÜKLERDEN ALIKOYAN NAMAZ HANG NAMAZDIR?

n

24/05/2021 - 03:53 GERÇEK KIYMET ÖLÇÜSÜ:  SALH VE BAK AMEL

n

05/04/2021 - 08:34 FELSEFENN ÇALDII NSANLAR

n

08/03/2021 - 11:02 TEVHDDEN HDAYETE  NEBEV RSALET

n

12/01/2021 - 11:25 TE TOPLUMUMUZUN HÂL BU

n

06/10/2020 - 02:15 PEYGAMBER EFENDMZN HCRET YOLCULUU

n

06/10/2020 - 11:27 EHTLER ÖLMEZ!

n

31/08/2020 - 04:09 SONUÇLARI TBARIYLA STFAR VE TÖVBE / Dr. Abdülkadir ERKUT

n

06/07/2020 - 09:49 GENÇLK NEREYE GDYOR? / Abdülhamit Kahraman

n

25/06/2020 - 10:51 MD TAM ZAMANI / Abdülhamit Kahraman

n

18/05/2020 - 12:33 CÂMLER KAPATILDI  CUMALAR KALDIRILDI AMA.. / Abdülhamit Kahraman

n

23/04/2020 - 04:29 RAMAZANDA HAYATIN VE ÖLÜMÜN MUHASEBESN YAPMAK / Dr. Muhlis AKAR 

n

23/04/2020 - 02:47 EHR- RAMAZAN VE SORUMLULUK BLNC / Prof. Dr. Ramazan ALTINTA

n

06/04/2020 - 10:26 HER HÂLMZE ÜKREDEBLMEK / Dr. Lamia LEVENT ABUL

n

30/03/2020 - 10:30 KULLUUN EN GÜZEL KIVAMI: HSAN / Prof. Dr. Safi ARPAGU

n

16/12/2019 - 10:13 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.) DÖNEMNDE LM / Prof. Dr. akir GÖZÜTOK

n

30/08/2019 - 10:56 HARAMDAN HELALE HCRET ETMEK

n

29/08/2019 - 02:59 ZKR: KALPLER DRLTEN KSR

n

17/12/2018 - 01:05 ALLAH’A YÖNEL BLNCN TAZELEME: TÖVBE

n

17/12/2018 - 12:56 MANEV ARINMA: TÖVBE

n

19/11/2018 - 10:47 nanc kuanan gençler

n

19/11/2018 - 10:42 Hz. Peygamberi Gençlere Anlatabilmek

n

17/10/2018 - 03:38 Mescitlerde Namaz Klmak ve Takva Sahibi mam Olmak

n

30/03/2018 - 12:31 DEZM VE ATEZM BESLEYEN ÖNEML BR FAKTÖR BADETSZL

n

29/03/2018 - 12:11 MÜSLÜMANLARIN LK KIBLES MESCD- AKSA VE MÜBAREK EHR KUDÜS

n

04/01/2018 - 10:52 NEFS LE MÜCADELE CHAD-I EKBER

n

03/01/2018 - 11:14 DNÎ TEBLDE DL VE ÜSLUP NASIL OLMALIDIR?

n

14/11/2017 - 11:22 HZ. PEYGAMBER’ GÜNÜMÜZ NSANINA DORU ANLATMAK

n

02/10/2017 - 04:02 NSAN ONURU VE ALLAH’A KULLUK

n

02/10/2017 - 03:31 ASIL DN AIRI YORUM

n

02/10/2017 - 03:08 DN GÜVENL BALAMINDA DNN DORU ANLAILMASI VE YORUMLANMASI

n

19/08/2017 - 09:04 Kurban ya da Bandan Serçe Geçen Bir Çocuktur  SMAL

n

12/07/2017 - 10:42 NSANLIA KARI EN BÜYÜK GÜNAH:  FTNE

n

13/06/2017 - 12:14 RAMAZAN MEKTEB

n

13/06/2017 - 12:07 EMANET AHLAKI

n

13/06/2017 - 11:59 RAMAZAN MEDENYET

n

19/04/2017 - 03:16 HZ. PEYGAMBER VE GÜVEN TOPLUMU: DARU'S-SELAM

n

28/03/2017 - 02:41 SANAL DÜNYA VE  DEEN MAHREMYET

n

17/02/2017 - 03:17 PARALEL DNLER KMLER SEVER

n

17/02/2017 - 12:40 “HADS LM”NN SLÂMÎ LMLER ARASINDAK YER

n

13/02/2017 - 12:17 KALPLERNDE MARAZ BULUNANLAR: MÜNAFIKLAR

n

01/02/2017 - 11:12 TEFRKAYA DÜENLER GB OLMAYIN

n

29/12/2016 - 10:25 BR GÜVEN ABDES:  Muhammedü’l-Emin

n

19/12/2016 - 04:10 Fitne ve Fesadn Baka Bir Versiyonu: FTRA VE SUÇLAMA

n

18/10/2016 - 11:53 Bir Mektep Olarak CAM

n

26/09/2016 - 11:04 Peygambersiz slam Söylemi

n

22/09/2016 - 12:08 VCDANIMIZIN "Selfie"SN ÇEKEBLR MYZ ?

n

21/09/2016 - 02:57 Bo Vakit mi Dediniz?

n

10/08/2016 - 01:00 RASULULLAH (S.A.S.) BÖYLE BUYURDU

n

10/08/2016 - 12:44 Narsisistik Kiilik

n

14/06/2016 - 11:32 Ramazanda Gönülden Tevhidi Yaamak

n

06/06/2016 - 02:55 Kur’an kliminde yiliklerle Dinamik Bir Hayat nas

n

02/06/2016 - 04:44 Ramazan ve iYiLiK

n

02/05/2016 - 12:25 HZ. PEYGAMBER’N MESAJINI DORU ANLAMAK

n

08/04/2016 - 03:14 Younlam badet Mevsimi: “Üç Aylar”

n

24/03/2016 - 10:35 DUANIZ OLMASA

n

24/03/2016 - 10:31 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

01/02/2016 - 11:48 ZÂLME HAKKI SÖYLEMEK

n

19/01/2016 - 04:35 ZOR ZAMANDA Müslüman Olmak

n

18/01/2016 - 02:04 Huzurda Huu ile Durmak

n

18/01/2016 - 01:22 Aln Secdeye Varan Simalar

n

14/12/2015 - 11:41 HZ. AL (Ö: 40/660)’NN KUR’AN-I KERM ANLAYII

n

01/12/2015 - 02:21 SAHÂBE’NN PEYGAMBER SEVGS

n

26/11/2015 - 02:10 Namaz: Divan- lahîde Durup Tevhide Ermektir

n

19/11/2015 - 03:13 Kur’an ve Sünnet Perspektifinden Bilgi AHlAKI

n

19/11/2015 - 03:11 lim, Marifet ve Hikmet likisi

n

22/10/2015 - 12:39 Söz mü Sükût mu?

n

09/10/2015 - 02:23 Haccn Evrensel Boyutu

n

07/09/2015 - 04:20   KURBAN

n

07/09/2015 - 04:14 Mescitler Arasnda Mescid-i Aksa’ya Dair

n

06/07/2015 - 12:25 SADAKA- FITIR

n

06/07/2015 - 12:23 TERAVH NAMAZI

n

23/06/2015 - 03:48 eytann Telkini VESVESE

n

19/06/2015 - 04:50 RAMAZAN

n

15/06/2015 - 06:11 Kardelik ve Dostlua Açlan Pencere SELAM

n

15/06/2015 - 03:24 Vücutta Dolaan Sinsi Düman: eytan

n

12/06/2015 - 03:38 nsann Temel Bir Zaaf

n

12/06/2015 - 03:07 Mültecilere Hicret Yurdu            ya da Muhacire Ensar Olmak

n

06/05/2015 - 02:27 DERN BR MUHALEFET

n

27/04/2015 - 12:31 Merhameti Kuanmak

n

27/04/2015 - 12:30 iddet Karsnda rahmet Peygamberi 

n

17/01/2015 - 04:13 HADSLERN DORU ANLAILMASINDA VE YORUMLANMASINDA TAKP EDLECEK YÖNTEM

n

23/12/2014 - 04:13 Müslümann Varlkla mtihan

n

23/12/2014 - 04:12 slami Bakla Varlk ve Servet Algmz

n

16/12/2014 - 02:50 SÜNNET VAHY LKS

n

27/10/2014 - 03:06 Sabr-Sâbir

n

24/10/2014 - 04:08 Hz. Peygamber ve Genç Sahabiler

n

24/10/2014 - 03:59 Okunmas Gerekenler (12)

n

24/10/2014 - 03:53 slam’n Gençlik Tasavvuru

n

04/07/2014 - 03:29 BORÇ ve KARZ-I HASEN

n

30/06/2014 - 04:46 Ramazan klimi ve Helal Kazanç Bilinci

n

09/06/2014 - 11:33 ATÂLET TATL ZANNETMEK

n

05/05/2014 - 02:42 HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’N ADÂLET ANLAYII

n

09/04/2014 - 02:07 BR YÖNETC OLARAK RASULULLAH

n

21/03/2014 - 04:40 Allah’n Korumasn Hak Etmenin Yolu: Sabah Namaz

n

10/02/2014 - 02:47 Deerini Bilemediimiz ki Esiz Nimet: Salk ve Bo Zaman

n

04/10/2013 - 05:02 “Hakikat”in Nihai Temsilcisi:  Hz. Muhammed (s.a.s.) 

n

22/07/2013 - 03:39 Hz. Peygamber (s.a.s.)’in Asabiyetle Mücadelesi
 

Site i Arama

16 Cemziye'l-Evvel 1445 |  29.11.2023

Bir Ayet

Bismillahirrahmanirrahim

phesiz ki, bu Kur'an, en doru olan yola hidyet eder ve salih amellerde bulunan m'minlere, muhakkak onlar iin byk bir ecir (karlk) olduunu da mjdeler.


( sr sresi - 9)

Bir Hadis

Aere-i Mbeere, hayatta iken Hz. Peygamber (s.a.s.) tarafndan Cennet'le mjdelenen sahabiler iin kullanlm bir tabirdir. Bunlar Hz. Eb Bekir, Hz. mer, Hz. Osman, Hz. Ali, Hz. Abdurrahman
b. Avf, Hz. Eb Ubeyde el-Cerrah, Hz. Talha, Hz. Zubeyr, Hz. Sa'd b. Ebu Vakkas ve Hz. Said b. Zeyddir

(Tirmiz, Menkb, 25).

Bir Dua

Allahm! Mslmanlar olarak canmz al, bizi Mslmanlar olarak dirilt, rezil olmadan ve fitneye uramadan salih kullarnn arasna dhil eyle.


(Hkim, Deavt, No: 1868)

Hikmetli Sz

Allah Telnn kuldan
yz evirdiine en
byk iaret, kulun
kendisine fayda
vermeyecek bo eylerle
ilgilenmesidir.

Canl yayn

slam Ansiklopedisi

  Tasarm : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com