Ana Sayfa   |   Görüntülü Dersler  |  Sesli Dersler   |  Kur'an Araştırmaları   |  İlmi YAZILAR   |  Aile Eğitim Yazıları   |  Çocuk Eğitimi Yazıları   |  Yazarlar  |  İletişim

Kur`an-i Kerim ve Mealleri

Namaz Sureleri Tefsiri

Cuma (Tefsir) Dersleri

Hadis Dersleri

Cami Dersleri

Hz. Peygamberin Hayatı (s.a.v)

İnsanı Tanımak (Radyo)

Tv Programları

Seminer ve Konferans

Kısa Dersler

Özel Konular

Fıkhi Konular

Aile Eğitim Seminerleri

Foto Galeri

Üyelik Girişi

Kull. Adı

:

Şifre

:
   

Ücretsiz Üyelik
Şifremi Unuttum

Güncel Videolar

Eğitimcilere ÖZEL
Gazze Duası
Gençlerle İletişim (Günışığı- Reşitpaşa​)
Uyumlu Evlilik Yöntemi (Bulgurlu)
İmanın Anlamı ve Aşamaları (İkitelli / M.Akif)

Namaz Vakitleri

Sayaç

Sayac
Tekil (Bugün) 2624
Toplam 11198435
En Fazla 16179
Ortalama 2342
Üye Sayısı 1154
Bugün Üye Olan 0
Online Ziyaretci
 
 

Çocuğun İbadet Hayatına Alıştırılması

İslami algıya göre çocuk anne baba elinde Allah’ın bir emanetidir. Bu emanetin
muhafazası onu besleyip büyütmek ve yetiştirmek yani onun maddi/biyolojik
ve ruhi/manevi ihtiyaçlarını karşılamakla gerçekleşir.
04/10/2013
İslami terbiyenin manevi boyutu kişinin, hayatı iyi bir kul olarak yaşayabilmesi için gerekli alt yapı donanımına sahip kılınması şeklinde çerçevelenebilir. Gerçekte çocuk bu konuda ön hazırlık diyebileceğimiz bir nitelikle dünyaya gelir. İslami söylemin fıtrat diye tanımladığı bu nitelik inanma ve tevhide yönelme şeklinde kendini gösterir. İşte bu niteliğin bozulmaya uğramadan çocuğun ruhi gelişmesine ve dinî yapılanmasına temel teşkil etmesini sağlamak önem arz etmektedir. 
 
İslami algıya göre çocuk anne baba elinde Allah’ın bir emanetidir. Bu emanetin muhafazası onu besleyip büyütmek ve yetiştirmek yani onun maddi/biyolojik ve ruhi/manevi ihtiyaçlarını karşılamakla gerçekleşir. İslam ahlakçılarının terbiye kavramı ile ifade ettikleri şey budur. Terbiyenin maddi boyutu konusunda elden gelen her şey yapılırken manevi boyut daima ihmal edilme riski ile karşı karşıya olagelmiştir. Böyle bir riske kapı aralamak çocuğun her iki dünya mutluluğuna mal olacak bir sonucu ortaya çıkarabilecektir. Bu sebeple çocuğun terbiyesinden birinci derecede sorumlu olan anne babalar görevleri konusunda önemli nebevi uyarılara muhatap olmuşlardır. “Şüphesiz ki Allah Teala kişinin aile bireyleri hakkında sorgusuna varıncaya kadar her sorumluluk sahibi kişiye sorumluluğundakileri korudu mu, yoksa zayi mi etti diye hesap soracaktır.” (Müslim, Kader, 22.) uyarısı bunlardan sadece biridir.
 
Anne babaların ya da onların konumundaki kişilerin bu önemli görevi gerektiği gibi yerine getirebilmeleri için terbiyenin hem maddi hem de manevi boyutu hakkında yeterli bilgi donanımına sahip olmaları gerekir. Eksiklik hissedilen noktalarda tamamlayıcı bilgiler edinilmeli, gerektiğinde işin uzmanlarından yardım istenilmelidir.
 
Kâinata hâkim olan zamanlama kanunu, zorunlu olarak insan hayatında da geçerlidir. Zamanında yapılmayan eylemler ya sonuç alamaz ya da beklenen sonuca ulaşamaz. Çocuğun terbiye konusu işte bu çerçevede özel bir önem arz eder.
 
Terbiyenin manevi boyutu günlük hayatımızda dinî terbiye diye ifade ediliyor. İbadet alışkanlığı ve bilinci kazandırma faaliyetleri dinî terbiyenin kendini gösterdiği pratik alan olarak öne çıkar.
 
İnsanın dinî yükümlülüklere muhatap olmasının ölçüsü ergenlik çağına ulaşmaktır. Akıl sağlığı yerinde olarak bu çağa ulaşan çocukrtık dinî hayatın içine fiilen girmiş ve dinî görevleri yerine getirmekle yükümlü olmuş demektir. Ergenin dinî görevlerini yerine getirmeye başlayabilmesi için onun daha önceden bilgi, bilinç ve uygulama noktalarında hazır hâle gelmesi gerekir. Bu sebeple ergenlik çağından önce çocukların gerek aile içinde, gerek eğitim kurumlarında bilinçli ve planlı bir eğitim sürecinden geçirilmeleri gerekir. Yedi yaşına geldiklerinde çocukların namaz kılmalarını öngören nebevi uyarı (Ebu Davud, Salat, 26.) çocuğun bu yaştan önce namaz eğitimini almış olması gerektiğini gösterir. Aksi takdirde çocuktan bilmediği, yapamayacağı bir şey istenmiş olacaktır. 
 
Doğumdan itibaren ilk altı yıl öğrenmenin yoğun olarak yaşandığı dönemdir. Bu dönemde işitme ve görme şeklindeki harici uyarılar çocuğun ruhi, ahlaki ve dinî gelişimi açısından bir temel teşkil eder. Bu dönemden sonra üç dört yıllık süreç ise öğrenilenlerin uygulamaya geçirilmek istendiği aktif bir süreçtir. Namaz, oruç gibi ibadet alışkanlıklarının temeli bu dönemde atılmalıdır. Dört yaşındaki çocuklar ibadet ve duayı ilginç buldukları için büyüklerini taklit ederek namaz kılmak, oruç tutmak, dua etmek isterler. Bu yönelişlerini fırsat bilerek, verdiği nimetlerden dolayı onların da duyacağı bir ses tonu ile Allah’a şükretmek, aile fertlerimiz, sevdiklerimiz ve milletimiz için dua etmek onlar üzerinde büyük etki bırakır. (Bkz. Kerim Yavuz, Çocuk ve Din, Çocuk Vakfı Yay. İst. 1994, s.15, 36, 132, 133.)
 
Dengeli bir ruh gelişiminde Allah ve ahiret inancı temel birer unsur olarak ortaya çıkar. Çocuk Allah fikri ile birlikte, yaşadığımız dünyanın ötesinde sonsuz bir hayatın varlığından da haberdar edilmeli ki ibadet kavramının zemini hazırlanmış olsun. Çocuğun “Niçin namaz kılıyoruz, niçin oruç tutmamız gerekiyor?” sorularına algılayabileceği bir cevap verebilmek için bu gereklidir. Böylece onun, “Çalışıyoruz, çünkü para kazanmamız gerekiyor; ibadet ediyoruz, çünkü Allah’ın hoşnutluğunu, sevgisini kazanmak ve böylece ölüm ötesi hayatta sonsuza kadar mutlu yaşamak istiyoruz.” algısını edinmesine yardım edilmiş olur. Çocukların geçmiş olaylara olan ilgisinden de yararlanarak, oruç ve namaz ibadetlerinin geçmiş peygamberlere ve onların ümmetlerine da farz kılınmış olduğu anlatılabilir. Öte yandan, oruç tutan insanların yoksulların durumlarını daha iyi kavrayabilecekleri ve böylece onların elinden tutacakları söylenebilir. 
 
Alışkanlıklar herşeyden önce görerek ve taklit ederek kazanılır. Çocuk pek çok bilgiyi bu yolla öğrenir ve benimser. Çocuğun örnek alacağı anne babası aynı zamanda onun en çok güvendiği kişiler olduğundan onların dinî tutum ve davranışlarını, duygu ve düşüncelerini doğrudan benimser. Taklit edilen tutum ve davranışlar zamanla özümsenerek çocuğun tabii davranışları olarak ortaya çıkar. Bu bakımdan çocuğun ibadet hayatı konusunda başta anne baba olmak üzere aile bireyleri örnek davranışlar sergilemeli, çocuğa kazandırılmak istenen ibadet alışkanlıkları fiilen aile içinde zaten yaşanıyor olmalıdır. Çocuğun gelişme ve yetişme süreci, içinde doğduğu hazır dünyadan zamanla kendine has bir dünyaya doğru kat ettiği bir süreçtir. İşte bu süreçte anne babalar örneklikleri ile çocuğun dünyasına açılan birer pencere olmak durumundadırlar.
 
İbadet alışkanlığının kazandırılması konusunda örnek olma ve usulünce telkin yöntemleri yanında, ibadetlere dair ilgi çekici kitaplar okutulmalı; okuma yaşında olmayanlar için bu kitapları okuyup dinlemeleri sağlanmalıdır. 
 
İbadet yapan çocuk takdir edilmeli, ona itibar gösterilmeli, sevgi ile yaklaşılmalıdır. Namaz kıldığı, oruç tuttuğu için anne babası ve yakınları yanında ayrıcalıklı hâle gelen çocuk, ibadetler sebebi ile Allah’ın sevgisini kazanma olgusunu daha kolay algılayabilecektir.
 
Çocuk farklı ilgi alanlarının etkisi altında kalarak ibadet konusuna gerekli ilgiyi göstermeyebilir. Bu durumlarda onu azarlamak ve suçlamak yerine büyüklerin, durumu çocuğun bakış açısı ile değerlendirmeleri, kendilerini onun yerine koyarak sabırlı davranmaları gerekir.
 
İbadet eğitimi pratik olarak namaz ve oruç üzerinden gerçekleştirilir. Namaz çocukla Allah arasında eylemli itaat ilişkisinin, oruç ise eylemsiz itaat ilişkisinin oluşmasına zemin hazırlar. Bu sebeple yetişkinler evde ya da camide namaz kılarken küçükleri yanlarına olarak onlara da namaz kıldırmalı, ramazanda sahura kaldırarak, iftar sevinç ve heyecanına onların da ortak olmalarını sağlamalıdırlar. Oruç tutan çocuk açlığa dayanamazsa, günün yarısını “oruçlu” geçirmesini sağlamak, biraz daha dirençli olabilmesi için çeşitli oyalayıcı yöntemlere başvurmak mümkündür. Hanım sahabilerden Rubeyyi’ binti Muavviz anlatıyor: “Pamuktan yahut boyalı yünlerden oyuncak bebekler yapıyor, oruçlu olan çocuklarımızdan biri yemek için ağladığında iftara kadar oyalanması için bu oyuncakları ellerine veriyorduk.” (Buhari, Savm, 47.)
 
Hac ibadetini yerine getiren kimseler unutamayacakları çok farklı hatıra, duygu ve düşüncelerle yurtlarına dönmektedirler. Bu sosyopsikolojik ortamın çocuklarla da paylaşılması onların ruh dünyasında ibadet olgusunun kök salmasında büyük katkı sağlayacaktır. Özellikle hac ibadetinin yapıldığı mekân olan Mekke’ye yakın bölgelerde yaşayan ailelerin, çocukların ibadet hayatına alıştırılması konusunda hac mevsiminden yararlanmak gibi büyük bir imkânları vardır. Bu ibadetin ifası sırasında büyük kalabalıklarla birlikte yaşanan manevi atmosfer, farklı tecrübeler çocuk üzerinde ibadet kavramına dair unutulmaz izler bırakır. Sahabilerin bu fırsatı iyi değerlendirmiş olduklarında şüphe yoktur. Said b. Yezid, babasının, veda haccı sırasında Rasulüllah ile birlikte kendisine hac yaptırdığını anlatmakta ve “Ben o zaman yedi yaşında idim.” diye eklemektedir. (Buhari, Cezau’s-Sayd, 25.)
 
Çocuğun ibadet hayatına uyum sağlaması için anne babalar olarak fiilen yapmamız gereken her şeyi yaptıktan sonra bu konuda bizi başarılı kılması için Allah’a dua etmemiz, O’nun yardımını istememiz gerekir. Sonuçta her güzellik O’nun rahmeti ile gerçekleşiyor. Hz. İbrahim’in, “Rabbim! Beni namaza devam eden bir kimse eyle. Soyumdan da böyle kimseler yarat. Rabbimiz! Duamı kabul eyle” (İbrahim, 14/40, 41.) şeklindeki duası bu konuda bize ışık tutmaktadır.
 

Bu yazı 2831 defa okunmuştur...

Yorum Ekle

Yazdır

YORUM LİSTESİ

KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER

n

08/03/2021 - 08:16 HZ. PEYGAMBER’İN (S.A.S.) TERBİYESİNDE YETİŞEN ÇOCUKLAR

n

02/10/2017 - 05:40 ÇOCUĞA İBADETİ SEVDİRMEK

n

06/10/2016 - 03:37 BEN OKULA   BAŞLIYORUM

n

07/05/2015 - 04:01 ÇOCUKLARIMIZA İBDET BİLİNCİ KAZANDIRMAK

n

01/09/2014 - 03:32 ÇOÇUKTA SORUMLULUK DUYGUSUNUN GELİŞTİRİLMESİ

n

04/07/2014 - 04:11 Çocuk ve Disiplin                       

n

09/06/2014 - 11:20 ÇOCUKLA SAĞLIKLI İLETİŞİM   

n

04/10/2013 - 05:21 Çocuğun İbadet Hayatına Alıştırılması

n

02/04/2012 - 04:33 Mum ışığında televizyon seyretmek

n

31/01/2012 - 02:09 Küçük bir canı huzur iklimiyle tanıştırmak

n

12/10/2011 - 02:07 Çocuk Sevgisi

n

13/07/2011 - 03:33 Genç Dediğin Böyle Olur

n

24/01/2011 - 13:34 Karneler ve Tatile Merhaba

n

24/01/2011 - 13:29 Karne sendromu

n

02/12/2010 - 16:08 Anne ve Babalara 13 ÖĞÜT

n

15/10/2010 - 14:58 Çocukların Dinî ve Ahlâkî Eğitimlerinde Dikkat Edilecek Bazı Hususlar

n

22/06/2010 - 14:19 Anne ve Babalara Tatil Önerileri

n

22/06/2010 - 14:15 Karneler ve Tatile Merhaba   

n

28/04/2010 - 11:11 Hz. Peygamber ve Çocuk Sevgisi

n

25/03/2010 - 14:51 Çocuk Kalbi Ve Kur'an

n

27/07/2009 - 16:33 Çocuğumuza Ramazanı Yaşatmak

n

04/05/2009 - 15:46 Çocuklarımızı Duaya Nasıl Alıştırabiliriz? 

n

04/05/2009 - 15:41 Çocuklar Neden Yalan Söyler?

n

11/03/2009 - 13:55 Öyle Çocuklar Yetiştirmek   

n

11/03/2009 - 13:52 Çocuklarda İnatlaşma İle Başaçıkmanın Yolları   

n

11/03/2009 - 13:51 Çocuklarda Alt Islatma:Bir Uyum ve Davranış Bozukluğu

n

11/03/2009 - 13:50 Çocuklarda Çalma: Bir Uyum ve Davranış Bozukluğu 

n

11/03/2009 - 13:49 Çocuklar’da Kekemelik

n

11/03/2009 - 13:48 Televizyon ve Otizm

n

11/03/2009 - 13:47 Çocuklarda Uyum ve Davranış Bozuklukları   

n

11/03/2009 - 13:46 Çocuklarda “Hayır” Dönemi   

n

11/03/2009 - 13:45 Çocuğunuzun Okul Başarısı İçin 

n

11/03/2009 - 13:43 Çocuklarda Namaz Eğitimi Nasıl Yapılmalıdır?   

n

11/03/2009 - 13:41 Ergenlik Kâbusu: Dini Şüphe ve Tereddütler 

n

11/03/2009 - 13:25 Çocuklara Tesir Eden Unsurlar

n

11/03/2009 - 13:24 İslamda Çocuk Eğitimi

n

11/03/2009 - 12:56 Manevi Beslenmesinde Babanın Terbiye Sorumluluğu

n

15/11/2008 - 17:43 Çocuk Zihniyetinin Temel yapıları / a. Egosantrizm

n

15/11/2008 - 17:41 Çocuk Zihniyetinin Temel yapıları / b. Animizm
 

Site İçi Arama

6 Sevvâl 1442 |  18.05.2021

Bir Ayet

Bismillahirramanirrahim

"Allah, o hak mâbuddur ki Kendisinden başka hiçbir ilah yoktur. Kıyamet günü hepinizi bir araya toplayacaktır. Bunda hiç şüphe yoktur. Allah'tan daha doğru sözlü kim olabilir?"

( Nisa Suresi - 87)

Bir Hadis

Hz. Ebû Hüreyre (radıyallahuanh) anlatıyor:

Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

"Gıybetin ne olduğunu biliyor musunuz?"
"Allah ve Resulü daha iyi bilir!" dediler.
Bunun üzerine: "Birinizin, kardeşini hoşlanmayacağı şeyle anmasıdır!" açıklamasını yaptı. Orada bulunan bir adam:
"Ya benim söylediğim onda varsa, (Bu da mı gıybettir?)" dedi. Aleyhissalâtu vesselâm:
"Eğer söylediğin onda varsa gıybetini yapmış oldun. Eğer söylediğin onda yoksa bir de bühtanda (iftirada) bulundun demektir."


Tirmizî, Da'avat 53; EbûDâvud, Edeb 4

Bir Dua

“Allah’ım! Beni bağışla, bana hidayet nasip eyle, bana rızık ver, beni afiyette daim eyle ve bana merhamet et.”

(Müslim, Zikir ve Duâ, 35)

Hikmetli Söz

Her zahirin, ona
benzeyen bir batını
vardır. Zahiri güzel
olanın, batını da
güzel olur. Zahiri kötü
olanın, batını da kötü
olur.

Canlı yayın

İslam Ansiklopedisi

  Tasarım : Networkbil.NET

@2008 kuraniterbiye.Com